30 Ağustos Zafer Bayramı ve Kocaeli Gurup Komutanlığının Başarısı


İsmail Kahraman

İsmail Kahraman

31 Ağustos 2020, 09:33

30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi ve Zafer Bayramı’nın 98’inci yıl dönümü kutlanırken İlim Kültür ve Tarih Araştırmaları Merkezi www.iktav.com olarak önemli bir konuyu daha gündeme taşıyoruz.

Kurtuluş Savaşı’nda Kocaeli Gurup Komutanlığı’nın başarısı

Kocaeli, Millî Mücadelede önemli hizmetler yapan illerin başında yer alıyor. İngiliz ve Yunanlılar tarafından işgal edilip çok büyük katliam ve mezalime uğramasına rağmen kurtuluş savaşına büyük destek olmuş Kocaeli Gurup Komutanlığı, Afyon Büyük Taarruzda destanlar yazmıştır.

TARİHİ GÖREV!

Millî Mücadele’ye önemli bir katkı sunan Kocaeli Grup Komutanlığı ile ilgili özel bir çalışma yaptırılması gerekiyor. Başta Kocaeli Valisi ve Büyükşehir Başkanı olmak üzere Kocaelili yetkililerin, Kocaeli Grup Komutanlığı ile ilgili kültürel ve tarihi bir çalışma yaptırarak kamuoyuna aktarılmalı. Millî Mücadele’de böylesine önemli bir yere sahip ilimizde, Kocaeli Grup Komutanlığı ile ilgili yapılacak çalışmalar, nesilden nesile aktarılmak üzere eser haline dönüştürülerek çalışmalar yapılmalı.

Kocaeli Gurup Komutanlı’ğın başarısı ile ilgili daha önce yazdığım makalemi sizlerle paylaşıyorum.

Kurtuluş Savaşı'nda Kocaeli Grup Komutanlığı, Vali ve Büyükşehir Başkanına Tarihi Görev

Kocaeli, Milli Mücadelede çok önemli hizmetler yapan illerimizin başında yer alıyor. İngiliz ve Yunanlılar tarafından işgal edilip çok büyük katliam ve mezalime uğramasına rağmen Kurtuluş Savaşına büyük destek olmuş Kocaeli Gurup Komutanlığı, Afyon Büyük Taarruzda destanlar yazmıştır. Kocaeli Valisi Seddar Yavuz ve Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın Kocaeli Grup Komutanlığı ile ilgili özel bir araştırma başlatıp, çalışma yaparak kamuoyuna tanıtmalı. Kocaeli Grup Komutanlığı’nın yaptığı çalışmalarla ilgili Türk Tarih Kurumu yetkilileri ile görüşüp, özel bir kitap yayınlatmalı.

Vali Yavuz’dan kamuoyu adına istek ve beklentimiz;

Kültür Bakanlığı yetkilileri ile görüşerek Kültür Bakanlığı’nın Kurtuluş Savaşı’nda Kocaeli Grup Komutanlığı ile ilgili özel bir kültürel ve sanatsal çalışma yaptırarak, Kocaeli ve Afyon’a Gurup Komutanlığı Şehitler anıtı ve Şehitler Hatıra Ormanı kurdurmalı. İlimizdeki üniversiteler ve eğitim kurumlarına çalışma yaptırarak gençlere tarih bilinci verdirmeli. www.gebzegazetesi.com da daha önce Gebze Askeri Kışlası ve Kurtuluş Savaşında Kocaeli’nin yeri konulu yazımın linkini kamuoyu ile paylaşıyorum.

http://www.gebzegazetesi.com/m/?id=2179&t=makale

KOCAELİ GRUBU’NUN KURULUŞU

30 Ağustos 1922 günü kazanılan Dumlupınar (Başkomutanlık) Meydan Muharebesi’nde Yunan ordusunun ana kuvvetleri sarılıp imha edilmiş ve takip harekâtı başlatılmıştır. 30/31 Ağustos gecesini Dumlupınar İstasyonu’nda geçiren Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa, 31 Ağustos 1922 günü Genelkurmay Başkanı, Batı Cephesi Komutanı ve I. Ordu Komutanı’yla beraber Adatepe bölgesine giderek muharebe meydanını gezmişlerdir. Aynı gün III. Kolordu 41. Tümene bağlı Porsuk Müfrezesi karşısında düşman sabah 9’dan itibaren Eskişehir istikametine doğru çekilmeye başladı. Ertesi gün 1 Eylül 1922’de yine III. Kolorduya bağlı I. Tümen, Yunanlıların Seyitgazi’den gelen müstakil Tümeni’ne ağır kayıplar verdirerek ilerledi ve Kütahya’ya girdi. Aslında millî müfrezeler 30 Ağustos günü akşama doğru Kütahya’yı kurtararak Hükümet Konağı ve Belediye binasına Türk Bayrağı çekmişlerdi.

Bu sırada Eskişehir’den İnönü istikametine doğru çekilen Yunan kuvvetlerinin kaçış yollarını kesmek üzere Mürettep Süvari Tümeni Kütahya’dan hareket etti. Büyük Taarruz ’da Bursa istikametine doğru gelişen düşmanı takip ve imha harekâtını 2. Ordu’ya bağlı Albay Şükrü Nailî (Korgeneral Şükrü Nailî Gökberk) Bey komutasında III. Türk Kolordusu yürütmüştür. Bu istikamette Türk kuvvetlerinin karşısında kaçan Yunan III. Kolordusu bulunuyordu. Millî Mücadele’de son kurşunu atan birlik Kocaeli Grubu da bu sırada kendi görev alanında faaliyetlerini sürdürüyordu. Ancak önce Kocaeli Grubu’nun kuruluşu hakkında biraz bilgi vermek faydalı olacaktır.

 Kocaeli Grubu I. İnönü Zaferi’nden sonra Batı Cephesi Komutanlığı’nın 24 Ocak 1921 tarihli emriyle kurulmuştur. Böyle bir grubun kurulmasının sebebi, Yunanlıların Bursa ve civarındaki kuvvetlerini takviye etmeye başlaması ve yeniden İnönü istikametine bir taarruzuna karşı geniş Batı Cephesi’ni ikiye bölerek kuvvetlerini daha derli toplu tutarak asıl muharebe merkezini İnönü Cephesi’ne toplamak düşüncesidir. Tabi böyle bir plânlama Genelkurmay tarafından Batı Cephesi’ne emredilmiştir. Buna göre Bolu, Düzce ve Geyve mıntıkasındaki kuvvetlere kumanda etmek ve merkezi Geyve olmak üzere Müstakil Tümen yetkisinde Kocaeli Kumandanlığı ihdas ediliyor ve kumandanlığına da eski 9. Kafkas Tümeni Komutanı Albay Halit Bey getiriliyordu. Kocaeli Grubu Komutanlığı’na Bolu ve İzmit Livaları ile İznik ve Karamürsel civarında bulunan Gökbayrak Taburu dâhil bütün kuvvetler bağlanıyordu. Kocaeli Grubu doğrudan Genelkurmay Başkanlığı’na bağlı olacaktı. Kocaeli Grubu ile Batı Cephesi Komutanlığı’nın sorumlu olduğu alanların sınırı Batı Cephesi Komutanlığı’nın 29.1.1921 tarihli teklifi ve Genelkurmay’ın 30 Ocak 1921 tarihli kabul yazısına göre: Göynük-Taraklı-Göynük Çayı- Lefke-Kızılhisar-Pamucukderbendi-Mustafalı-Dutluca-Gemlik hattından geçiyordu.155Genel kurmay’ın 17 Mart 1921’de Batı Cephesi’ne gönderdiği emirde Yunanlıların İnönü mevzilerine taarruza geçeceği ve hazırlık yapılması gerektiğini bildirmesi üzerine Kocaeli Grubu Komutanı Albay Halit Bey düşmanın İzmit, Karamürsel, Hendek taraflarındakiYani, Türklerin vatanlarını kurtarmak yolunda verdiği mücadele, insan hakları ve etik değerlerden çok uzak bir taassup içinde ağır ifadelerle kınanmaktadır. Sükûnetinden istifade ederek kararlaştırılan yardım için 6 Tabur piyade ile bizzat Batı Cephesi’ne koşmuş ve Hendek’te bulunan Tümen Komutanını da vekâlet etmek üzere Geyve mıntıkasına çağırmıştır.İkinci İnönü Muharebesi’nin kanlı çarpışmalarında Kocaeli Grubu Komutanı Halit Bey getirdiği bu kuvvetlerle düşmanın güney tarafında etkili olmuş ve bu muharebede yaralanmıştı. Yunanlıların İnönü’de ikinci defa yenilmeleri üzerine eğer Kocaeli bölgesindeki kalan kuvvetlerimiz biraz güçlü olsaydı, Bilecik-Bozüyük istikametinde düşmanın tam gerilerine düşmek suretiyle Bursa’ya çekilen Yunan kuvvetlerine ağır darbe vurulabilirdi. Ancak bu mümkün olamamıştır.156 Genelkurmayın 30 Mart 1921 tarihli emriyle Kocaeli Grubu Komutanı Halit Bey’in yaralanması üzerine Sakarya’da oluşturulan Mürettep Kolordu Komutanlığına Albay Kâzım (Özalp) Bey tayin edildi. Böylece Kocaeli Grubu’nun kalan kuvvetleri de Düzce’ye giden Kâzım Bey’in emrine girmiştir.157Mürettep Kolordu Sakarya Muharebesi öncesinde Kocaeli bölgesinde ve İznik Gölü civarında düşmanla uğraşmış ve 28 Haziran 1921’de İzmit’i Yunanlılardan geri almış, Bilecik istikametinde düşmana baskı kurarak Batı Cephesi’ne yardımcı olmuştur.158Başkumandanlığın 13 Eylül 1921 tarihli emriyle Kocaeli Grubu tekrar kurulmuş komutanlığına da yeniden Albay Halit Bey tayin edilmiştir. Aynı emirnâmede “Elyevm Kocaeli mıntıkası hududu dâhilinde bulunan bilumum millî kuvvetler de bu Grubun emrine gireceklerdir.” deniliyordu. Yine bu emirle Albay Kâzım (Özalp) Bey III. Kolordu Komutanı olmuştur.159Büyük Taarruz’da Kuzey Takip Harekâtı ve Kocaeli GrubuTürk Orduları, Başkumandan Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın 1 Eylül 1922’deki o tarihi emrini aldıktan sonra bozulan düşman üzerine atıldı. 2 Eylül tarihinden itibaren III. Kolordumuz ile Kocaeli Grubu’nun faaliyetlerini kısaca şöyle değerlendirebiliriz:1602 Eylül Harekâtı:Kocaeli Grubu: Keşif kollarımızla düşman arasında yakın temas muhafaza edildi. 2. Ordu: Porsuk müfrezesi: Eskişehir bölgesine çekilen düşmanın artçılarına Kanlıpınar bölgesinde taarruz etmiş; düşman ric’ate mecbur edilerek takibe devam edilmiştir.41. Tümen: III. Kolordu emrine giren 41. Tümen Albay Alâattin Bey komutasında bugün öğleden sonra Akin’e ulaşarak buradan Kınarca-Armuteli istikametine hareket etti. Tümen süvari bölüğü akşama doğru Eskişehir’e girdi.1. Tümen: Albay Abdurrahman Nafiz (Orgeneral Gürman) Bey komutasında İnönü istikametinde harekâta devam etti.Mürettep Süvari Tümeni: Albay Hacı Mehmet Arif Bey komutasında Eskişehir bölgesini keşfettirerek İnönü istikametinde ilerledi.

Evet özet olarak, Kocaeli Gurup Komutanlığı ile ilgili araştırmayı sizlerle paylaştık. Kurtuluş Savaşı’nda büyük başarılara imza atan Kocaeli Gurup Komutanlığı ile ilgili çalışmalar yapılmalı ve gelecek kuşaklara aktarılmalıdır.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.