Geciken ne acaba?
Gebze ve bu Bölgede kurulan Organize Sanayi Bölgeleri yönetimlerinin acaba kaçı gerçek anlamda OSB gibi çıkan yasalara, mevcut kanunlara ve katılımcılarının çıkarına bu görevlerini sürdürüyor?
OSB çatısı altında ülke ekonomisine, ihracatına katkı yapması gereken firmaların acaba kaç tanesi mevcut prosedürlerle, mevzuatlarla ya da OSB kanunlarından gelen mali yüklerin altına eziliyor. Bugün OSB’lerde başta katılım payları olmak üzere elektrik, su, doğalgaz, aidat ve benzeri satış ve hizmet bedelini geciktiren katılımcılar için gecikme faizi uyguluyor. Acaba uygulanacak yasal olan bu gecikme faizini OSB’ler yüzde kaç olarak uyguluyor ?
Bunu denetleyen, “Yok kardeşim bu kadar da fazla” diyecek bir güç te yok.
Bu durum faaliyette olan, çalışan OSB’lerde böyle; Sanayici ve katılımcı yönetimlerin insafına bırakılmış durumda;
Ya yeni açılacak OSB’lerde ya da parseline proje çizdirip tesis kurmak isteyen ancak işlerini düzeltemediği için inşaatı geç kalan katılımcılar? Onlarda durum ne?
Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin (OSBUY) “Müteşebbis heyet ve genel kurulun görev ve yetkileri”ni düzenleyen 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde; “Arsa tahsis ve satış prensiplerinin, katılımcı veya kiracılardan tahsil edilecek alt yapı katılım payları, elektrik, su, atık su, doğal gaz ve benzeri satış ve hizmet bedelleri ile ilgili prensiplerin ve bu aidat ve satış bedellerinin tahsilatında gecikme halinde uygulanacak yaptırımlara ilişkin esasların belirlenmesi” kuralına yer verilmiş, böylece katılımcılar tarafından vadesinde ödenmeyen OSB alacaklarına uygulanacak gecikme faiz oranının belirlenmesi görevi ve yetkisi müteşebbis heyet veya genel kurula verilmiştir.” Deniyor. Aynı kanun, “gecikme süresi için, ödenmeyen tutara, T.C. Merkez Bankası tarafından kısa vadeli avans işlemlerine uygulanan faiz oranında gün esasına dayalı olarak gecikme faizi uygulanır” kuralını da eklemiş. Hem gecikme faiz oranını Müteşebbis heyet veya genel kurul belirler , hem de Merkez Bankası faiz oranı olur diyen tek bir yasa…
Anlayan beri gelsin;
Ancak bu durum, sırf yasada bu yazıyor diye ‘Allah’In emri’ olmamalı. Biraz insaf ve biraz da teşvik içirecek oranda olmalı. Yönetimler de biraz olsun insiyatif alarak adil bir yol bulmalı…
Elbette vadesinde alacak tahsilatı yapamayan OSB’ler, mal ve hizmet temini için tedarikçileriyle yaptıkları sözleşmeleri aksayacak. Yine yapılan sözleşmelere göre onlar da tedarikçi firmalara gecikme faizi ödemek zorunda kalacaklar; Ancak tüm paydaşlar bir araya gelir bir çözüm yolu bulunamaz mı?
Geçtiğimiz gün yakın bir bölgede kurulmak üzere olan bir OSB’de bir arsa alan sanayici bir dostum aradı. Arkadaşım, bu arsanın üzerine şimdilik tesis yapamıyor ama ödemelerini de geciktirerek de olsa yapıyor; OSB yönetiminin gecikme faizi için bir rakam belirlemiş, rakam % 2,5. Oysa bugün ülke genelinde devlet eliyle bankaların faizleri 1,5 lara kadar indirdi. Konut ta veya otomobil de daha da aşağılarda. Hal böyleyken böyle bir gecikme faizini neyle ve nasıl izah edersiniz Allah aşkına!
Sanayicinin üzerindeki bu faiz baskısının kalkması gerek. Doğalgaz ve elektrik zamlarının yarattığı tahribat ortadayken, bir de geciken ödemesi yüzünden bu insanları küstürmemek gerek…
Burada herkesin yapacak bir şeyi olduğuna inanıyorum;
Devletin bakanlığının, OSB Üst yönetimi olan OSBÜK’ün , OSB yönetimleri ve müteşebbis heyetlerinin ve de katılımcı firmalar ve sanayicilerin…
Bakanlık çıkarttığı ve uygulamaya koyduğu yasayı gözden geçirecek, OSBÜK bunun için gerekli başvuruları yapacak, OSB yönetimi buradaki maddeleri değiştiremese bile uygulamasında esneklik yapacak, sanayici ise bu borçları ödemek için kendi bünyesinde, OSB yönetimine bir teklif, bir yapılandırma götürecek. Yeter ki bir araya gelinip çözüm odaklı çalışma yapılsın.
OSB’ye yatırım yapmaya niyetlenmiş bir sanayici, bu yatırımı için teşvik edilmeli. Gerek devlet aracılığı gerekse OSB yönetimlerince bu yapılmalı. Adam daha bismillah demeden, kuru bir arsa tahsisi ödemesine yüksek oranlarda gecikme faizi uygulanırsa o sanayici bu yatırımı kime ve neye güvenerek yapabilir? Devletine mi? OSB yönetimine mi güvensin?
Yani, OSB’lerde yönetimin ya da müteşebbis heyetin dediği dedik astığı astık olmamalı !
Şu zor dönemde, devlet olarak sanayiciden üretmesini, istihdam yaratmasını isteyeceksiniz, arkasından sanayicinin, katılımcının bu ödemelerini geciktirmesi sonrası yüksek faiz uygulayıp, borcunu gecikme faizi ile birlikte tahsil etme yoluna gideceksin.
Olmaz öyle şey;
Burada bir terslik var arkadaş?
Burada geciken ne?
Sanayicinin ödeyemediği birkaç kuruş mu? Yoksa Türkiye’nin geriye bakmadan dolu dizgin sürdürdüğü üretim ve istihdam yürüyüşü mü?
Sanayicinin, OSB katılımcısının yükünü hafifletin ki onlar sadece üretmeye ve üretirken istihdam yaratmaya yönelsinler;
Boş uğraşlarla, adil olmayan uygulamalarla heyecanları ve üretim istekleri sekteye uğramasın;
Çünkü onların işi belli;
Üretmek… Üretmek… Üretmek!
