BEDEN KİTLE İNDEKSİ, İDEAL VÜCUT AĞIRLIĞININ DOĞRU BİR ÖLÇÜSÜ MÜ?
Beden Kitle İndeksi (BKİ)’nin ne anlama geldiğini anlamak için bir adım geri atıp neyi ölçtüğünü ve neden ölçüldüğünü anlamakta fayda var. BKİ, boyunuzu ve kilonuzu dikkate alan bir vücut ölçüsü hesaplamasıdır. Her ne kadar ideal vücut ağırlığı belirleme amacıyla kullanılsa da tek başına yeterli bir ölçü olarak görmüyor, -akademik çalışmalarım haricinde- klinik hizmetlerimde tek başına bir gösterge olarak kullanmıyorum.
BKİ, bir kişinin sağlığını taramanın erişilebilir ve uygun fiyatlı bir yolu olsa da, tek bir sağlık ölçüsü olarak güvenilmemelidir. Çünkü BKİ vücut ağırlığına bağlıdır, ancak bir kişinin hastalık riski kilo ile değil, vücut yağı ile bağlantılıdır.
Vücut ağırlığı, vücut yağı için ön bir gösterge olabilse de tek başına kullanılmamalıdır.
Aslında, bu şaşırtıcı gelmemeli. BKİ’nin tek bir ölçü olarak kardiyovasküler sağlık veya hastalığı tanımlaması beklenmez; aynısı tek bir ölçü olarak kolesterol, kan şekeri veya kan basıncı için de geçerlidir.
Ek olarak, BKİ, mevcut sağlıktan ziyade ileri sağlığı tahmin etmede daha yararlı olabilir.
BEL ÇEVRESİ, ARTAN HASTALIK RİSKİNİN DAHA İYİ BİR GÖSTERGESİDİR
Bel çevresi ölçümü, BKİ’den daha iyi bir sağlık riski göstergesidir. Yetişkinlerde sağlık riskini belirlerken, BKİ sınıfını hastalık riskinin bir ölçümü olarak bel çevre ölçüsüyle kullanılması iyi bir yöntemdir.
Vücut ölçüleriniz ne olursa olsun, karın çevresinde yağlanma veya ‘göbek’ olması, obezite ile ilgili belirli sağlık koşullarını geliştirme olasılığınızın daha yüksek olduğu anlamına gelir.
Ayrıca hastalık riski belirlemede trigliserit seviyeleri (kanınızda bulunan bir yağ türü), kan basıncı, kan glukozu (şeker), kalp atış hızı, iltihap varlığı ve stres seviyeleri dahil olmak üzere diğer birçok değişkeni de göz önünde bulundurmamız gerekir.
Tek başına, BKİ iyi bir sağlık ölçüsü değildir. Net değildir ve mevcut haliyle hastalık riskinizi etkileyen birçok önemli faktörü göz ardı eder.
BKİ sağlığınızı anlamak için yararlı bir başlangıç noktası olsa da, kullandığınız tek ölçüm asla olmamalıdır.