UNESCO DÜNYA MİRAS LİSTESİNE ADAY BİR BAŞYAPIT; ÇOBAN MUSTAFA PAŞA KÜLLİYESİ
Kıymetli okuyucularım bu yazımızda sizlere Gebze Çoban Mustafa Paşa Külliyesi’nin
Kocaeli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından UNESCO Dünya Miras Listesine girmesi için ilk adımlar atıldı. Burada başta Kocaeli İl Kültür ve Turizm Müdürü Fatih Taşdelen’i ve tüm ekibini, paydaşlarını kutluyorum. Gebze Çoban Mustafa Paşa Külliyesinin Türkiye ve dünya çapında tanıtılması ve bu kültür varlığının öneminin vurgulanması için Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne müracaat ederek, UNESCO Dünya Miras Listesine girmesi için ilk büyük adımlarını attılar.
Yavuz Sultan Selim Han dönemi 3. Vezir, Kanuni Sultan Süleyman Han dönemi 2. Vezir olarak devlet kademelerinde görev yapan Mora Valiliği ile başlayan süreci Çaldıran Meydan Muharebesi(1514), Mercidabık Meydan Muharebesi(1516), Ridaniye Meydan Muharebesi(1517) yıllarında katılmış kaçan Memlük hükümdarı Tumanbay’ı yakalamış, 22 Eylül 1520 yılında Yavuz Sultan Selim Han’ın Tekirdağ Muratlı ilçesinde Yukarısırt köyü Ulvaz mevkinde vefat ettiğinde yanındaki devlet adamlarından biridir. Hazineyi koruyan kişide bizzat Çoban Mustafa Paşa’dır. Kanuni Sultan Süleyman Han döneminde II. Murad Han ve Fatih Sultan Mehmed Han dönemlerinde alınanmayan ve Fatih Sultan Mehmed Han’ın yaralanıp geri çekildiği Belgrad’ı kuşatmış geri çekilirken onu ikna Kanuni Sultan Süleyman Han’a ilk seferinde zafer elde ettirmiştir. Rodos Seferinde Serdar olarak Çoban Mustafa Paşa sefer sürerken vefat eden Mısır Valisi Hayr Beyon yerine Vali olarak atanmış oradan isyanları bastırıp ardından İstanbul’a çağrılmış ve dünyanın en kısa Meydan Muharebesi olan Mohaç Meydan Muharebesine(1526) katılmıştır ve Viyana Kuşatması hazırlıkları sürerken 27 Nisan 1529’da vefat etmiştir.
Çoban Mustafa Paşa Külliyesi, Gebze kent merkezindeki konumuyla tarihin izlerini günümüze taşıyor. Kocaeli İl Kültür ve Turizm Müdürü Fatih Taşdelen’in açıklamasında ise “Mısır Valiliği görevinin ardından İstanbul’a gelen Çoban Mustafa Paşa’nın, Mısır ve Osmanlı mimarisini birleştirerek inşa ettirdiği, Mısır’dan getirilen mermer kaplamaları, Memlükler dönemi süslemeleri kufi hat sanatıyla bezeli tarihi yapı; külliye, cami, medrese, kütüphane, kervansaray, şifahane ve imarethane ile banisinin kabrinin de yer aldığı türbe kısımlarından oluşuyor.
Kocaeli Dünya mirası listesine aday Tarih boyunca medresesi ve kütüphanesiyle bölgenin ilim faaliyetlerine katkı sunan, imarethanesi ve yoksullar ile talebelere sığınak olan ve kervansarayı ile ticaret yolundan geçenlere dinlenme alanı olarak hizmet veren kompleksin, Türkiye ve dünya çapında tanıtılması ve bu kültür varlığının öneminin vurgulanması adına Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne müracaatı yapılarak, UNESCO Dünya Miras Listesine girmesi için ilk adım atıldı.
Bu daha birçok mükemmel çalışma için kıymetli müdürümüz Fatih Taşdelen ve ekibine sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Kocaeli için ilimde altın çağı yaşattığı için.
