OBEZİTE VE TÜTÜN KULLANIMI ARTIŞTA

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Türkiye Sağlık Araştırması 2025 verileri, toplumun sağlık profilindeki güncel değişimleri ortaya koydu. Araştırma sonuçlarına göre obezite, tütün ve alkol kullanımı oranlarında artış gözlenirken, fiziksel aktivite düşüklüğü ve kronik rahatsızlıklar dikkat çeken unsurlar arasında yer aldı.

OBEZ YÜZDE 21,8’E YÜKSELDİ

Bireylerin boy ve kilo değerleri kullanılarak hesaplanan vücut kütle indeksi sonuçlarına göre; 15 yaş ve üzeri obez bireylerin oranı yükselişini sürdürdü. 2022 yılında %20,2 olan obez bireylerin oranı, 2025 yılında %21,8’e ulaştı. Cinsiyet kırılımı incelendiğinde; 2025 yılında kadınların %24,8’inin obez ve %32,2’sinin obez öncesi (fazla kilolu) olduğu görüldü. Erkeklerde ise obez bireylerin oranı %18,7, obez öncesi bireylerin oranı ise %43,1 olarak kayıtlara geçti.

AKTİVİTE YAPMAYANLARIN ORANI YÜZDE 86,6

Hareketsiz yaşam tarzı, toplumun büyük bir bölümünde etkisini sürdürüyor. Araştırma verilerine göre fiziksel aktivite yapmayanların genel oranı %86,6 olarak gerçekleşti. Aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022 yılında %85,3 iken, 2025 yılında %83,5’e geriledi. Kadınlarda ise bu oran %92,7’den %89,7’ye düştü.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yetişkinler için önerilen haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite yapma kriterine uyum ise düşük seviyede kaldı. Haftada 150 ile 300 dakika arası fiziksel aktivite gerçekleştirenlerin oranı 2025 yılında erkeklerde %4,1, kadınlarda ise %2,7 oldu.

ZORLUK YAŞAYANLARIN ORANI YÜZDE 6,0

Toplumdaki fiziksel işlev zorlukları incelendiğinde, merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı toplamda %6,0 olarak belirlendi. Bu alanda zorluk yaşayanlar cinsiyete göre incelendiğinde, kadınlar %8,3 ile ilk sırada yer alırken erkeklerde bu oran %3,7 oldu. Öğrenme veya hatırlamada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda %5,4, erkeklerde %2,8; yürümede zorluk yaşayanların oranı ise kadınlarda %5,6, erkeklerde %2,8 olarak tespit edildi.

ÇOCUKLARDA EN SIK GÖRÜLEN HASTALIK

Çocuklarda son 6 ay içerisinde görülen hastalık türleri yaş gruplarına göre farklılık gösterdi. 2025 yılı verilerine göre, 0-6 yaş grubundaki çocuklarda en sık görülen rahatsızlık %28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu oldu. Bu rahatsızlığı sırasıyla %24,0 ile ishal ve %5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu izledi.

7-14 yaş grubundaki çocuklarda da %24,6 ile üst solunum yolu enfeksiyonu ilk sırada yer aldı. Bu yaş grubunda üst solunum yolu enfeksiyonunu sırasıyla %16,4 ile ishal ve %8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları takip etti.

BEL BÖLGESİ PROBLEMLERİ

Son 12 ay içerisinde 15 yaş ve üzeri bireylerde görülen hastalık türleri analiz edildiğinde, bel bölgesi problemlerinin ilk sıradaki yerini koruduğu görüldü. 2022 yılında %24,6 olan bel bölgesi problemleri oranı, 2025 yılında %24,3 oldu. Kronik rahatsızlıklarda bel bölgesini sırasıyla; %16,9 ile hipertansiyon, %16,7 ile boyun bölgesi problemleri, %11,9 ile şeker hastalığı ve %10,1 ile yüksek kan lipidleri takip etti.

 TÜTÜN MAMULÜ KULLANANLAR YÜZDE 30,1’E

Tütün mamulü kullanım oranlarında yukarı yönlü bir ivme kaydedildi. Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında %28,3 iken 2025 yılında %30,1’e yükseldi. Bu oran 2025 yılında erkeklerde %42,9, kadınlarda ise %17,5 olarak belirlendi. Tütün mamulü kullanmayan (bırakanlar ve hiç kullanmayanlar) bireylerin oranı ise 2022 yılındaki %68,0 seviyesinden 2025 yılında %66,8’e geriledi.

ALKOL KULLANIM ORANI YÜZDE 12,6

Son 12 ay içerisinde alkol kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranında küçük bir artış yaşandı. 2022 yılında %12,1 olan alkol kullanım oranı, 2025 yılında %12,6’ya yükseldi. Alkol kullananların oranı erkeklerde %18,7, kadınlarda ise %6,6 olarak kayıtlara geçti. Alkol kullanmayan bireylerin (daha önce kullananlar ve hiç kullanmayanlar) oranı ise 2022 yılında %87,9 iken 2025 yılında %87,4 oldu.

KADINLARDA TESTLERE KATILIM VERİLERİ

Kadınlara yönelik önleyici sağlık hizmetleri kapsamında yapılan tarama testlerinin sonuçları da araştırma içerisinde yer buldu. Son 1 yıl içerisinde 40 yaş ve üzeri kadınlarda mamografi çektirenlerin oranı 2022 yılındaki %10,8 seviyesinden 2025 yılında %16,7’ye yükseldi. Öte yandan, 40 yaş ve üzeri kadınlarda hayatı boyunca hiç mamografi çektirmemiş olanların oranı 2025 yılında %42,4 oldu.

15 yaş ve üzeri kadınlarda rahim ağzı kanseri taraması için son 1 yıl içerisinde smear testi yaptıranların oranı 2022 yılında %7,2 iken 2025 yılında %11,8’e ulaştı. 15 yaş ve üzeri kadınlar arasında hiç smear testi yaptırmayanların oranı ise 2025 yılı verilerine göre %59,0 olarak belirlendi.

Haber Merkezi