KAFKAS CEPHESİ’NDEN SAKARYA’YA:GİRESUN GÖNÜLLÜ ALAYLARININ İZİNDE BİR BELGESEL
Zafer Haftası’nda Afyon İscehisar Dedesivri Tepesi’nde gönüllü Giresun Alayları şehitliğin de Evliya çelebi belgesel filim Festivali kapsamında gala gösterimi yapılan KAFKAS CEPHESİ HARŞİT ZAFERİNDEN KURTULUŞ SAVAŞINA GÖNÜLLÜ ALAYLAR Belgeselimizi sizlerle paylaşıyor tüm şehitlerimizi rahmet ve şükranla anıyoruz
Kafkas Cephesi’nin Harşit Savunması Zaferi’nden Millî Mücadele’ye, Sakarya Meydan Muharebesi’nden Haymana’ya uzanan tarihî mücadele zincirini konu alan “Kafkas Cephesi Harşit Savunması Zaferi’nden Kurtuluş Savaşı’na Giresun Gönüllü Alayları” belgeselimizin ilk gala gösterimini, Zafer Haftası dolayısıyla 29 Ağustos 2026 tarihinde Afyonkarahisar’ın İscehisar ilçesinde gerçekleştirdik.
Gala gösterimi, Giresun Sivil Toplum Örgütleri Federasyonu’nun öncülüğünde ve İscehisar Kaymakamlığı’nın ev sahipliğinde, Dedesivri Tepesi’ndeki Gönüllü Giresun Alayları Şehitliği’nde düzenlenen şehitleri anma programında gerçekleştirildi.
Bu gösterim bizim için sıradan bir belgesel gösterimi değildi. Yıllardır üzerinde çalıştığımız Kafkas Cephesi, Harşit Savunması, Giresun Gönüllü Alayları ve Millî Mücadele tarihinin birbirine bağlanan halkalarını, şehitlerimizin huzurunda izleyiciyle buluşturmanın büyük bir vefa borcu olduğuna inanıyoruz.
Gönüllü olmak, tarih yazmaktır
Gönüllülük, milletlerin tarihinde son derece önemli bir kavramdır.
Giresun’dan Millî Mücadele’ye katılan gönüllülerin hikâyesi de bunun en güzel örneklerinden biridir. Bu insanların büyük bir bölümü vatanın ve milletin geleceği için hiçbir mecburiyetleri olmadan, gönüllü olarak mücadeleye katılmış; cepheden cepheye koşmuş ve gerektiğinde canlarını ortaya koymuşlardır.
Bugün Dedesivri Tepesi’nde onların hatıralarını yaşatmak, sadece geçmişi anmak değil, geleceğe de tarihî bir mesaj bırakmaktır.
Çocukluk yıllarından başlayan bir tarih araştırması
Benim Kafkas Cephesi’ne olan ilgim sadece gazetecilik ve belgeselcilik çalışmalarından ibaret değildir.
Giresun’un eski ilçelerinden biri olan Tirebolu yöresine yakın bölgelerde, çocukluk yıllarımızdan itibaren Kafkas Cephesi ve özellikle Harşit Savunması hakkında büyüklerimizden, yaşlılarımızdan çok önemli sözlü tarih bilgileri dinledik.
Rus ordularının Harşit Vadisi’nde nasıl durdurulduğunu, bölgedeki insanların nasıl büyük bir mücadele verdiğini, köy köy yaşananları ve cephe gerisindeki hayatı anlatan bu sözlü tarih bilgileri hafızamızda kaldı.
Bugün belgeselcilik çalışmalarımızın önemli bir bölümünü oluşturan tarih araştırmalarının temelinde de bu hatıraların önemli bir yeri vardır.
Aile tarihimiz de bizi Kafkas Cephesi’ne götürdü
Kafkas Cephesi araştırmalarımızda aile tarihimizin de ayrı bir yeri bulunuyor.
Rahmetli anamın babası, yani dedem Şeref oğlu Mustafa’nın, Sarıkamış’ta esir düştüğünü ve uzun süre esaret hayatı yaşadığını aile büyüklerimizden dinledik.
Diğer dedemizin de Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi’ne sevk edildiğini, daha sonra yaptığım araştırmalar sırasında Tirebolu Askerlik Şubesi’ndeki belgelerde şehit olup cephede kaldığın askeri kayıtlarda gördüm.
Bu belgelerle karşılaşınca mesele benim için sadece tarihî bir araştırma olmaktan çıktı. Şehit ve gazilerimizin izlerini kendi aile tarihimiz üzerinden de araştırmaya başladım.
Yıllardır bu çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
Kafkas Cephesi anlaşılmadan Millî Mücadele tam olarak anlaşılamaz
Millî Mücadele Destanı’nı ve Kurtuluş Savaşı’nı doğru anlamak için, Birinci Dünya Savaşı’nın cephelerini ve özellikle Kafkas Cephesi’ni çok iyi bilmek gerektiğine inanıyorum.
Kafkas Cephesi, Birinci Dünya Savaşı’nın Osmanlı Devleti açısından en önemli cephelerinden biriydi. Sarıkamış Harekâtı, Rus ilerleyişi, Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz’de yaşanan gelişmeler, Harşit Savunması ve bölgedeki yerel direnişler, daha sonraki Millî Mücadele döneminin şartlarını da doğrudan etkiledi.
1918 yılında Rusya’nın savaştan çekilmesiyle Kafkasya ve Doğu Anadolu’da yeni bir dönem başladı. Bölgede oluşan şartlar, Millî Mücadele’nin örgütlenmesi ve lojistik imkânların hazırlanması açısından da büyük önem taşıdı.
Erzurum Kongresi, Trabzon ve Giresun’daki Müdafaa-i Hukuk çalışmaları, Doğu Cephesi Komutanı Kâzım Karabekir Paşa’nın faaliyetleri ve Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışıyla başlayan Millî Mücadele süreci birbirinden kopuk olaylar değildir.
Bütün bunları bir tarih zincirinin halkaları olarak değerlendirmek gerekir.
Giresun Gönüllü Alayları ve Sakarya
Giresun yöresinden Millî Mücadele’ye katılan gönüllüler, bu tarihî zincirin önemli halkalarından birini oluşturdu.
- ve 42. Giresun Gönüllü Alayları, Millî Mücadele tarihimizin unutulmaması gereken kahramanlık sayfalarından birini meydana getirdi.
Giresun’dan başlayan bu gönüllülük ruhu, Anadolu’nun farklı bölgelerinde verilen mücadelelerle birleşti. Bu mücadele, Sakarya Meydan Muharebesi’ne ve Millî Mücadele’nin zaferle sonuçlanmasına giden süreçte önemli bir yere sahipti.
Bugün Haymana ve çevresinde Giresun Gönüllü Alayları’nın hatıralarını yaşatan şehitlikler ve anıtlar, bu tarihî bağın Anadolu coğrafyasındaki izleridir.
İşte hazırladığımız belgesel de bu tarihî yolculuğu anlatıyor:
Harşit’ten Sakarya’ya, Kafkas Cephesi’nden Millî Mücadele’ye uzanan bir kahramanlık ve vefa hikâyesi…
Evliya Çelebi Belgesel Film Festivali’nin ilk ulusal gala gösterimi
Bu çalışma aynı zamanda bizim için ayrı bir anlam taşıyor.
İlim Kültür Tarih Araştırmaları Merkezi, Devr-i Âlem Belgesel Programı ve Avrasya Gazeteciler Derneği olarak, büyük Türk seyyahı Evliya Çelebi’nin adını belgeselcilik alanında yaşatmak amacıyla Evliya Çelebi Belgesel Film Festivalini organize ettik.
Festivalin Kocaeli’deki bölgesel teması “Evliya Çelebi’nin İzinde Tarih, Kültür ve Miras” olarak belirlenirken, ulusal çalışmalarımızda ise Kafkas Cephesi ve Harşit Savunması önemli bir tema olarak ele alınıyor.
İscehisar Dedesivri Tepesi’ndeki gösterim, bu festival kapsamında hazırladığımız çalışmanın ilk ulusal gala gösterimi olması bakımından da bizim için büyük önem taşıyor.
Belgesel, şehitlikte kurulan dev ekranda yoğun katılımla gösterildi ve büyük ilgi gördü. Belgeselin iki kez gösterilmesi, izleyicilerin ilgisinin de önemli bir göstergesiydi.
Giresun Federasyonu’ndan anlamlı destek
Bu anlamlı organizasyonda Giresun Sivil Toplum Örgütleri Federasyonu’nun desteğini özellikle ifade etmek isterim.
Federasyon Başkanı Muhterem Memiş Bey’e ve Dedesivri Tepesi’ndeki Giresun Gönüllü Alayları Şehitliği’nin yaşatılması için büyük emek veren, aslen Giresunlu olan İstanbul Milletvekili ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İdare Amiri Sayın Hasan Turan Bey’e teşekkür ediyoruz.
Festivalimiz ve belgesel çalışmalarımız adına kendilerine birer Vefa Ödülü takdim ettik.
Bu ödüller, sadece bir teşekkür plaketi değil; tarihimize, şehitlerimize ve kültürel mirasımıza sahip çıkanlara duyduğumuz vefanın bir ifadesidir.
Evliya Çelebi ve belgeselcilik
Evliya Çelebi, Türk ve dünya tarihinin en önemli seyyahlarından biridir.
Seyahatnâme’sinde şehirleri, insanları, eserleri, gelenekleri, coğrafyayı ve sosyal hayatı büyük bir gözlem gücüyle anlatmıştır.
Rahmetli Prof. Dr. Halil İnalcık’ın da vurguladığı üzere Evliya Çelebi, sosyal tarih araştırmaları açısından son derece önemli bir kaynaktır.
Bir belgeselci gözüyle baktığımızda ise Evliya Çelebi’nin anlatım biçiminin, gözlemciliğinin ve tasvirlerinin bugün dahi belgeselcilere ilham verecek nitelikte olduğunu düşünüyorum.
Biz de Evliya Çelebi’nin adını yaşatmak ve onun izinden yeni tarih, kültür ve coğrafya belgeselleri hazırlamak amacıyla çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
Arşivimiz araştırmacılara açık
İlim Kültür Tarih Araştırmaları Merkezi bünyesinde yıllardır oluşturduğumuz arşivde Kocaeli, Gebze, Anadolu, Türk-İslam tarihi, Millî Mücadele, Kafkas Cephesi, Harşit Savunması ve Evliya Çelebi üzerine çok sayıda belge, kitap, video belgesel fotoğraf ve araştırma arşivi bulunuyor.
Bu arşivi araştırmacılara ve belgeselcilere mümkün olduğu ölçüde ücretsiz olarak açıyoruz.
Çünkü tarih, sadece geçmişte yaşanan olayların toplamı değildir. Tarih, gelecek nesillere bırakacağımız en önemli mirastır.
Şehitlerimize vefa borcumuz var
29 Ağustos 2026’da, Zafer Haftası’nın anlamlı günlerinden birinde Dedesivri Tepesi’nde gerçekleştirdiğimiz gala gösterimi bizim için yeni bir başlangıç oldu.
Kafkas Cephesi’nin Harşit Savunması’ndan Giresun Gönüllü Alayları’na, oradan Sakarya Meydan Muharebesi’ne ve Millî Mücadele’nin zaferine uzanan tarihî yolculuğu belgesel diliyle anlatmaya devam edeceğiz.
Evliya Çelebi Belgesel Film Festivali’nin önümüzdeki yıllarda daha geniş katılımla, farklı temalarla ve uluslararası boyutta gelişmesini hedefliyoruz.
Devr-i Âlem Belgesel TV programı ve İlim Kültür Tarih Araştırmaları Merkezi olarak yeni belgeseller hazırlamaya devam edeceğiz.
Bu toprakları vatan yapan başta Giresun Gönüllü Alayları’nın kahramanları olmak üzere, Kafkas Cephesi’nde, Harşit Savunması’nda, Sakarya’da ve Millî Mücadele’nin bütün cephelerinde can veren aziz şehitlerimizi rahmet, minnet ve şükranla yâd ediyoruz.
Ruhları şad, mekânları cennet olsun.
Onların bize bıraktığı vatanı, tarihini unutmadan gelecek nesillere aktarmak hepimizin görevidir.
