ÇOCUKLARDA KALP DELİĞİ (ASD) HASTALIĞI BELİRTİ VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Halk arasında “kalp deliği” olarak bilinen Atriyal Septal Defekt (ASD), çocuklarda en sık karşılaşılan doğumsal kalp hastalıkları arasında yer alıyor. Kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasındaki duvarda açıklık olmasıyla ortaya çıkan bu durum, bazı hastalarda uzun yıllar hiçbir belirti vermezken, bazı çocuklarda ciddi şikayetlere yol açabiliyor. Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Cansaran Tanıdır, hastalığın erken dönemde fark edilmesinin ve düzenli takip edilmesinin uzun vadeli kalp sağlığını korumak adına kritik önem taşıdığını vurguluyor.
ÇOCUKLARDA ASD NEDİR?
Atriyal Septal Defekt, kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasındaki duvarın anne karnındaki gelişim sürecinde tam olarak oluşmaması sonucunda meydana gelir. Bu açıklık nedeniyle oksijen bakımından zengin kanın bir bölümü sol kulakçıktan sağ kulakçığa geçer. Bunun sonucunda kalbin sağ tarafına ve akciğerlere normalden fazla kan yönlenir. Hastalığın kalp üzerindeki etkileri deliğin büyüklüğüne ve kalpten geçen kanın miktarına göre değişiklik gösterir. Küçük açıklıklar genellikle dolaşım problemine yol açmazken, büyük açıklıklar zamanla kalbin sağ odacıklarında genişlemeye neden olabilir.
ÇOCUKLARDA ASD BELİRTİLERİ NELERDİR?
Kalbinde delik bulunan çocukların önemli bir bölümünde erken yaşlarda belirgin bir şikayet gözlemlenmeyebilir. Ancak bazı belirtiler kalpte yapısal bir sorun olduğuna işaret edebilir. Özellikle fiziksel aktiviteler esnasında çabuk yorulma, yaşıtlarına oranla daha düşük egzersiz kapasitesi, nefes darlığı ve sık geçirilen solunum yolu enfeksiyonları dikkatle değerlendirilmesi gereken bulgulardır. Bebeklik döneminde ise beslenme sırasında yorulma ve kilo alımında yavaşlama görülebilir. Herhangi bir belirti olmamasının hastalığın bulunmadığı anlamına gelmediği, bazı vakalarda kalp deliğinin tamamen farklı bir sebeple yapılan rutin muayeneler sırasında tespit edilebildiği belirtiliyor.
ASD TANISI NASIL KONULUR?
Tanı sürecinde çocuk kardiyolojisi muayenesi büyük bir önem taşıyor. Doktorun kalbi dinlemesi sırasında duyulan üfürüm veya ikinci kalp sesindeki karakteristik değişiklikler, ASD şüphesini ortaya çıkarır. Kesin tanı, halk arasında kalp ultrasonu olarak bilinen ekokardiyografi ile konulur. Bu yöntem sayesinde kalbin anatomik yapısı, deliğin konumu, büyüklüğü ve kan akımının yönü net bir şekilde değerlendirilir. Gerekli durumlarda elektrokardiyografi ve ileri görüntüleme yöntemleriyle kalbin çalışma düzeni hakkında ek bilgiler toplanabilir.
ASD HER ÇOCUKTA TEDAVİ GEREKTİRİR Mİ?
ASD tanısı alan her çocuk için hemen girişimsel bir tedavi uygulanması gerekmez. Küçük açıklıkların bir kısmı çocuğun büyüme sürecinde kendiliğinden kapanabilir ya da ciddi bir dolaşımı sorunu yaratmadan doktor kontrolünde izlenebilir. Ancak kalbin sağ tarafında genişlemeye neden olan ve belirgin kan geçişi saptanan açıklıklarda kapatma tedavisi uygulanır. Anatomik yapısı uygun olan bazı ASD türleri, açık kalp ameliyatına gerek kalmadan kasık damarından ilerletilen kateterler yardımıyla kapatılabilirken, diğer durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir.
ERKEN TANI NEDEN ÖNEMLİDİR?
Hastalığın erken dönemde tespit edilmesi, kalbin yapısal ve işlevsel durumunun düzenli olarak izlenmesine olanak tanır. Büyük kalp deliklerinin uzun yıllar boyunca tedavisiz bırakılması, kalbin sağ tarafında hacim yüklenmesine ve akciğer damar basıncında geri döndürülemez artışlara neden olabilir. Bu sebeple, çocuklarda çabuk yorulma, açıklanamayan nefes darlığı veya rutin muayenede saptanan üfürüm gibi bulguların kesinlikle göz ardı edilmemesi gerekiyor. Hastalığın erken teşhisi ve doğru zamanda müdahale edilmesi, çocukların sağlıklı bir gelişim süreci geçirmesini sağlarken, ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek ciddi kalp sorunlarının da önüne geçiyor.
BASIN BÜLTENİ