GİLEM’i Dünyaya tanıtmayı hedefliyoruz!

Dilovası’nda, Dilovalı kadınların kilimcilik mesleğini öğrenmesi ve Dilovası’nın kilimcilikte marka olması hedefi ile kurulan ve GİLEM markası ile kirkitli düz dokuma  kilim üreten Dilovası Kadın Girişim, Üretim Ve İşletme Kooperatifi, Dilovası’nda bulunan atölyesini Gazete Gebze’ye açtı. Genel Yayın Yönetmenimiz Kamil Uzunmehmet Kooperatif Başkanı İş Kadını, Girişimci Elif Özhuy’la kadın girişimciliğini, GİLEM kilim ve hediyelik ürün üretimini, Dilovalı kadınların mesleki eğitimleri ile ilgili keyifli bir röportaj gerçekleştirdi.

Elif Hanım öncelikle sizleri tanıyabilir miyiz?

Ben 1973 İstanbul, Üsküdar doğumluyum. Annem ve Babam köken aslen  Rizeli . 23 yıldır Kocaeli Dilovası bölgesinde hem üretici hem de dış ticaret bazında iki farklı alanda faaliyet gösteren firmamız var.Gebikm OSB ‘de faaliyet gösteren Alman gruba ait olan Jokey Plastik’in Türkiye ortağıyız, eşimle ortak olduğumuz diğer firmamız  HD Uluslararası Ticaret ve Ambalaj San.Ltd.Şti. Ben HD Uluslararası firmasında  Yönetici ortak,iş Geliştirme ve Pazarlama sorumlusu olarak çalışıyorum. Şirketimiz kozmetik sektörüne,kimyasal ham madde ve ambalaj , gıda sektörüne de bazı meyve püresi ve konsantreleri tedarik etmektedir.Biz bu bölgede elimizden geldiği kadar sosyal  sorumluluk projelerine de paydaş oluyoruz. Örneğin Dilovası Gençil Spor Klubü Güreş Takımına Jokey Plastik olarak sposnsor olduk. GEBKİM Vakfı’na üye bir şirket ve vakfın eğitim komisyonunda yer almamızdan dolayı  zaman zaman GEBKİM Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin birçok destek programlarına katılıyoruz. GEBKİM Mesleki ve Teknik  Anadolu Lisesi’nin iki laboratuvarının birini HD Uluslararası  diğerini Jokey olarak bağış yaptık. Biz bu bölgede hem kazanırken hem de kazandırmak ve sosyal sorumluluk anlamında da birçok projeyi üstlenmeye çalışıyoruz.

GİLEM nasıl kuruldu? Kuruluş amacı ne? Nasıl yola çıktınız? Biraz bahseder misiniz?

Dilovası’nda ki birçok faaliyetlerimiz sırasında kadınlarımızın el emeklerini özellikle Hereke halısı dokumayı çocukluğundan beri yapmış kadınlarımızın ellerindeki bu kültür değerini aracı olmadan kendilerine ait kazanım sağlayacakları bir platform olmadığını keşfettik. Bu alanda hiçbir girişim olmadığını farkedince  kendi kendime“Bir kadın kooperatifi kursak nasıl  olur? Nasıl yaparız?” diye düşündüm.Yaklaşık 1,5 yıl Pazar araştırması yapatıktan sonra bir proje hazırladım. İlk önce Dilovası Belediye Başkanımız Hamza Şayir Beyefendiye sundum projeyi. Kendisi projemizi çok beğendi ve mutlaka destekleyeceğini iletti. O dönem 2020 yılında pandemi başlamıştı, Dilovası Kaymakamı Mustafa Asım Alkan , Dilovası Belediye başkanımız Hamza Şayir ve Dilovası Halk Eğitim Müdürü Salih Bey ile birlikte  online görüşme üzerinden  bir görüşme yaptık. Ben o görüşmede projeyi anlattım. Kendileri sağolsunlar, ellerinden gelen desteği sağlayacaklarını söylediler. Nasıl yaparız? Nereden başlarız?  diye iş planı yaptık. Halıdan ziyade kilim dokumasının daha hızşı ve pazarda alıcı kitlesi daha fazla olacağı için, ilk önce Dilovası’nda Kaymakamlık, Belediyemiz ve Halk eğitim desteğiyle kursları başlattık. Fakat kursları başlatma noktasında kilimciliği öğretecek bir hoca eksiğimiz için bir kilim hocası araştırmasına girdim. Birçok firmayla görüşünce de bir kilim hocamız vardı ona ulaştık. Kendisi Manisa’dan buraya geldi. Yaklaşık 1 yıldır da bizimle birlikte hoca olarak devam ediyor. Kurslarda kilim dokumasını öğrenen kadınlarımızı kooperatif bünyesine ortak olarak üretime başladılar. 2021 Aralık ayında kooperatifimiz resmi olarak kuruldu ve 2022 Haziran ayından bu yana atölyemizde üretime başaldık. Üretim envanterimizde sadece kilim yok bunu yanı sıra farklı el işlerimizde var. Kilimden kırlentlerimiz, tabure ve abajurlarımız, kanaviçe kırlentlerimiz, tığ işi ev ve giyim aksesuarları,iğneoyası  hatta bazı Anadolu’da dokunan yöresel kumaşlardan kıyafetler de dikmeye başladık. Ülkemizin çok değerli dokuma kumaşları var kooperatif olarak bu kıymetleri de bünyemizde katma değerli ürün haline getirerek bu kumaşlarımızın da üretimine katkıda bulunmak ve  ürün çeşitliliğimiz  artırmış oluyoruz. Kooperatifimizde üyesi olan her kadın aslında ortakdır çalışan değildir. Kooperatifleşmeyi kadınlarımıza anlatarak başladık sonrasında markalaşmayı önceliğimiz  olarak belirledik. Yaptığımız ürünlerin sürdürülebilir bir kalite çerçevesinde olabilmesi markalaşmanın olmazsa olmazı, bu yüzden her ürün için pazarda kabul gören standartlar belirledik. Markamızın zaten yöremizden çıkan bir değer olarak hikayesi mevcut, ancak hem halı hem kilim üzerine yaptığım  okumalardan gördüm ki çok eski ön Türkçe dönemine ait GİLEM kelimesi gözüme çarptı. GİLEM kelimesi eski Türkçede kilim demek. Farsçada halı kelimesi bizim Türkçemize geçmeden önce halı ve kilim tek başına GİLEM olarak kullanılırmış. Ben GİLEM’i görür görmez bu isim kesinlikle markamız olmalı dedim ve markalaşma sürecimiz başlamış oldu.

Birazda kooperatiften bahseder misiniz? Şuan da kurs ve üye sayınız nedir? Dokuma tezgahlarınız ile ilgili bilgi verir misiniz? 

İlk başta atölyemiz yokken kurslarımızla beraber hem eğitimlere hem de üretimlere ufak ufak başlamıştık zaten. Tezgâhları belediyemiz ve kooperatif olarak aldık. Halihazırda Jokey Plastik ve HD Uluslararası firmalarımız dadestek oluyor.İlaveten Ticaret Bakanlığımızın Şubat ayında açıkladığı hibe destek programlarından mal alım hibe başvurusu yaparak dikiş atölyemizin demirbaşlarını Haziran ayında bu destekle aldık.Haziran ayında bu görmüş olduğunuz ilk atölyemizi Dilovası  Belediyemizin bize tahsis etti. Kooperatif resmi tüzükte 7 kişi olmadan kurulamıyor. Biz 7 kişiyle başladık ama bütün kadınlarımızla istişare ederek kadınlarımıza kooperatifimizi de anlatarak hem ilerleyen zamanda neler yapacağız, projelerimizi de sunarak onları ortak yaptık. Şu an ortak olarak 25 kişi var ama bu sayı artacak. Şu an Diliskelesi’nde  4.Halk eğitim kursumuzun açılışını Dilovası Kaymakamı  Sayın Metin Kubilay  ve Belediye Başkanımız Hamza Şayir Bey ile gerçekleştirdik.Burada da yaklaşık 15 kadınımız var. Bazıları halı dokuyor bazıları yine kilim dokuyor. Onlardan da gönüllü olan yine bu işi yapmak istediğini söyleyen kadınlarımızın istekleri doğrultusunda kooperatifimize ortak yapmayı düşünüyoruz. Amacımız kilim dokuyan kadın sayısını önümüzdeki yılın 2.çeyreğine kadar 50’ye çıkarmak. Sayıyı 50’ye çıkardığımızda bizim oradaki üretim kapasitemiz güzel bir rakama ulaşacak ve ciro olarak güzel bir rakama ulaşabileceğimizi düşünüyoruz. Çünkü ihracat yapmak demek sizin belli bir oranda üretim kapasitesine sahip olmanızı gerektiriyor. İnşallah biz burada yıl sonu itibarı ile bu sayıları 100’lü rakamlara  çıkartmayı hedefliyoruz. Dediğim gibi markamızın adı altında sadece kilimlerimizle değil Anadolu’da var olmuş eski usulde olan el işi ürünleri GİLEM markası altında üretmeye devam edeceğiz.

Kooperatifle ilgili destek alıyor musunuz? Bölge protokolü ve kurumların desteği oluyor mu ?

Daha önce de ilettiğim gibi bu atölyeyi Dilovası Belediyemiz bize 3 yıllığına tahsis etti. Biz Şubat ayında  bakanlığa Koceli Ticaret İl müdürlüğümüz aracılığı ile destek başvurumuzu yaptık.  Haziran ayında mal alım hibe sözleşmesi kapsamında destek almaya hak kazandık. Onunla hem dikiş atölyemize makinelerimizi aldık, bazı kilim tezgahlarımızı yaptırdık. Bu gibi kadın kooperatiflerinin bölgede yerel yönetim, sanayi veya ticaret odaları veya şirketlerin desteği olması çok önemli ve elzem buluyorum.Kadınımızın güçlenmesi ve yarınına daha emin adımlarla girebilmesi, toplumun en küçük yapı taşı olan ailelerin de güçlenmesi demektir.

Dilovası’nda faaliyet gösteriyorsunuz zor bir bölge birkaç elin değmesi gereken bir ilçe olarak görüyoruz. Başta Dilovası olmak üzere çalışan kadınlara bir çağrınız olur mu? Onlara ne söylemek istersiniz?

Şimdi kooperatifleşme hem kolay hem de çok zor. Baktığınızda devlet bu konuda çok ciddi destek veriyor. Ancak bu desteklerin oluşturulması kapsamındaki şartlar biraz zorlayıcı olabiliyor. Yani tamamen prosedür anlamında söylüyorum.Denetim mekanizmaları artırılarak bu hibe desteklerin prosedürleri daha pratik hale getirilmeli diye düşünüyorum. Türkiye’de başarılı kooperatiflerin araştırmasını yaptığımda  işinde uzman olan kişilerin veya kurumların bunu yöre kadınlarına bir lokomotif güç gibi sunarak, yerel yönetimler , sanayi odaları veya ticaret odaları desteği ile beraber çok daha başarılı işler çıktığını gördüm.  Benim kadınlarımıza söyleyeceğim şey;  Bu tür kooperatiflerin kadın girişimcilerin ortaya çıkardığı işlerde, kendi yapacakları işlerin veya ortaya koyacakları emeklerinin hukuk çerçevesinde bilgilerini tam öğrendikten sonra hiç çekinmeden üretime katılmalarıdır. Çünkü her kadının emeği çok kutsaldır. Neden önce kadınlarımız? Kadınların birden fazla şapkası var. Hem anneler, hem çalışanlar, hem eşler hem de kardeşler.  Yani bir sürü şapkaları var. Dolayısıyla aynı anda birçok işi yönetme kabiliyeti bize Allah tarafından bahşedilmiş. Dolayısıyla böyle bir oluşumun, evlerini de yönetirken işlerini de yaparak içinde olmalarının, onlara çok fazla değer katacağını düşünüyorum. Bir kere üretiyor olmanın verdiği his çok ciddi bir motivasyon. Bunun yanı sıra sadece psikolojik değil maddi olarak ta orada ürettiklerinin karşılığını alıyor olmaları ekonomik anlamda çok tatmin edici olacaktır. Bizim kooperatifimiz bazında da söyleyebilirim ki biz kendi içimizde de eğitimler alarak işlerimizin kalitesini artırmayı planlıyoruz.Dolayısıyla burada öğrendiklerini uygulama şansına da sahipler. Kooperarif ortaklarımızdan halk eğitim bünyesinde usta eğitmen hocalalrımız da var. Mesela, “Ben hiçbir şey bilmiyorum,  Ben bu kooperatife üye olabilir miyim ?  diyen kadınlarımız bile,  aslında eğer üretmeye heveslilerse biz burada istedikleri, seçecekleri ister Halk eğitim bünyesinde isterse kooperatif bünyesinde alacakları eğitimle bir zanaat sahibi olabilirler. GİLEM olarak bu alanda  gerçekten başarılı olduğumuzu düşünüyorum. Benim söyleyeceğim, her kadının mutlaka üretime ve istihdama katılması gerektiğidir. Çünkü kadın olarak evlerde yaptığımız işler olduğu için hayat gailesi içerisinde farkedilmiyor. Bu tür emek yoğun işlerle ortaya bir eser koymak insanı çok ciddi tatmin ediyor. Ben kadınlarımızı  bu tür oluşumlara, kadın girişimcilere ve kooperatiflere hem katılmaya hem de destek olmaya çağırıyorum. Biz burada, kadınlarımıza her konuda destek vermeye çalışıyoruz. Bu zaman zaman para yönetimi, zaman yönetimi , zaman zaman da  muhasebe yönetimi oluyor. Şimdi e-ticarete başlayacağız. Ocak’ta e-ticaret sitemiz kuruluyor. Orada da e-ticareti kadınlarımıza öğretiyor olacağız. Bunların hepsi bir hibrit yapı, hepsi  bir arada. Amacımız kültürümüze ait geleneksel el sanatlarımızı katma değerli ürünlere dönüştürerek MADE IN TURKIYE  etiketi ve GILEM markasıyla ihracat yapabilen örnek bir kooperatif modeli olmak.

Sayın Özhuy bu keyifli röportaj ve Dilovalı kadınlar için attığınız bu adım için size ve Kooperatifinize teşekkür ediyoruz.

Bu fırsatı verdiğiniz ve zaman ayırdığınız için ben teşekkür ederim.