Canik Dağları’ndan Yeşilırmak’a Belgesel Tadında Devri Alem


İsmail Kahraman

İsmail Kahraman

01 Eylül 2020, 09:34

Altay, Ural, Tanrı, Ağrı, Kaçkar ve Canik Dağları sadece bir dağ değil tarihimizin canlı şahididir. Nehirlerimizden sadece su akmaz tarih, kültür ve medeniyet akar…

Gazeteci ve belgeselci olarak, yıllardır tarih, kültür ve doğal güzelliklerimizin korunup tanınmasına katkı sunmaya çalışıyor, ilim, kültür, tarih araştırmaları merkezi www.iktav.com olarak araştırıp Devrialem Belgesel TV Programı www.devrialem.tv olarak belgeselleştirip millet ve devletimize görevini yapmanın huzuru içinde çevre ve doğayı emanet aldığımız torunlarımıza vefa borcumuzu ödemeye çalışıyoruz. Bugün sizleri, Canik Dağları ve Yeşilırmak’ın eşsiz güzelliklerine götürmek istiyorum.

***

Afyon Kocatepe Zirvesi, 98 yıl önce 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi'ne şahit olmuş, zaferler tarihimiz yazılmıştır.

Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu Genel Başkan Yardımcısı değerli kültür adamı Erdoğan Eroğlu'nun organizasyonu ve Tokat Reşadiye Tarihi Cimitekke Belediye Başkanı Kaya Gül Bey’in daveti ile Orta Karadeniz bölgesindeyiz. Reşadiye Cinban Yaylası Canik Dağları'nda belgesel çekimlerimiz devam ediyor. Kültür ve medeniyet tarihimizde dağlar çok önemlidir. Altay Dağları, Ural Dağları, Tanrı Dağları ve Anadolu'daki dağlarımız...

Samsun, Tokat ve Ordu'nun canlı şahidi Canik Dağları ile ilgili derlediğimiz bilgiyi sizlerle Canik Dağları'nın zirvesinden; Kuşkaya'dan paylaşıyorum.

Canik Dağları

Türkiye’nin Karadeniz Bölgesinde Kızılırmak’ın aşağı kesimiyle Ordu yakınındaki Melet Yarma Vadisi arasında uzanan dağlar 1500-2000 metre yüksekliğinde, üst kısımları düz veya hafif dalgalı orta yükseklikte dağ sıralarıdır. Ordu’nun doğusunda denize dökülen Melet Suyu Vadisi'ni geçince kendisinden daha yüksek olan Giresun dağlarından ayrılır. Batıya gittikçe yavaş yavaş alçalan ve Yeşilırmak Yarma Vadisi'nin batısında 1500 metre yüksekliğe inen Canik Dağları, doğu ucunda yükseklikleri 2000 metreye ulaşan iki tepeye sahiptir. Birbirine paralel giden ve Karadeniz’e dökülen birçok çay ve dere Canik Dağları'nı derin bir şekilde yarmıştır. Güneyde kendisini sınırlayan Kelkit Vadisi'ne inen daha seyrek ve daha kısa sel yataklarıyla sarılmıştır. Canik Dağları, kırıklı-kıvrımlı krater tortul tabakalarıyla yine bu devre ait volkanik tabakalardan meydana gelmiştir.

Canik Dağları'nın iklimi Karadeniz dağ iklim tipi olup bol yağışlıdır. Yıllık yağış tutarı 800-1200 mm’yi bulur. Bu miktar doğuya doğru gittikçe fazlalaşır. Bitki örtüsü bakımından karmaşık bir görünüşü vardır. Alçak kesimlerde fundalıklar ve tarlalar açılmıştır.

***

Belgesel Tadında Yeşilırmak’ta Devri Alem

Nehirlerden sadece su akmaz tarih, kültür ve medeniyet akar…

Orhon Yenisey, Seyhun Ceyhun, İdil Don, Tuna’dan Nil’e Osmanlı’nın sınır çizgisidir.

Kültür ve medeniyet tarihimizin sınır çizgisi canlı şahidi Anadolu’daki nehirlerimiz çok önemlidir.

Nehirlerimizden biri de Yeşilırmak Vadisi’nde…

Tokat Reşadiye’de Yeşilırmak üzerinde belgesel çekerek tarihe not düştüm.

Sivas'ın kuzeyinde, Köşedağ'ın eteklerinden doğan Yeşilırmak, Samsun'un Çarşamba ilçesinden Karadeniz'e dökülür. Antik çağ filozofu Strabon'un eserlerinde ismi İris olarak geçtiğinden dolayı, antik adı İris olarak biliniyor Yeşilırmak'ın.

Yeşilırmak, 519 km uzunluğa sahip. Tokat, Amasya ve Samsun şehirlerinden geçerken çeşitli akarsularla birleşen Yeşilırmak, başlıca 3 kolun birleşmesinden oluşuyor. Nehrin en büyük kolu Kelkit Çayı. Yeşilırmak'ın kolları ile birlikte taşıdığı alüvyonlar sayesinde ise Çarşamba Ovası meydana gelmiş.

Üzerinde Almus, Ataköy, Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu Barajlarının kurulu olduğu Yeşilırmak'ın, ne yazık ki düzensiz bir rejimi var.

***

Yeşilırmak’tan Devri Alem Belgesel Programı canlı yayın linkini sizlerle paylaşıyorum.

https://www.facebook.com/belgeselciismail/videos/1770543123100287

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.