6,5 MİLYON GENÇ NE EĞİTİMDE NE DE İSTİHDAMDA
TÜİK’in 2025 yılı son çeyrek verilerine göre Türkiye’de 15-34 yaş arasında yer alan çalışma çağındaki 24,1 milyon gençten 6,5 milyonu ne eğitim görüyor ne de çalışıyor. Diğer bir ifadeyle her 100 gençten 29’u, yani yaklaşık üçte biri, ne eğitimde ne de istihdamda bulunuyor. “Ne Eğitimde Ne İstihdamda” (NENİ) adıyla anılan bu sorun, yıllardır çözüm bekliyor.
NENİ ORANLARI YILLARDIR DEĞİŞMİYOR
Son beş yıllık verilere bakıldığında, NENİ oranı yüzde 28,6 ile yüzde 30,6 arasında dalgalandı ve neredeyse sabit kaldı. Uzmanlar bu durağanlığın olumlu bir gelişme olmadığını, esas meselenin bu oranın düşürülmesi için etkin adımlar atılması gerektiğini belirtiyor.
YAPAY ZEKA VE EĞİTİMDE GERİLEME SORUNU DERİNLEŞTİRİYOR
Dünyada yapay zeka başta olmak üzere teknolojik gelişmeler hızlı bir değişim yaratırken, Türkiye’deki eğitim sisteminin kalitesindeki gerileme gençlerin iş bulmasını daha da zorlaştırıyor. İstihdam alanlarının daralmasıyla birlikte önümüzdeki yıllarda NENİ oranlarının daha da artabileceği öngörülüyor.
ÜNİVERSİTE MEZUNLARI ARASINDA İŞSİZLİK YÜKSEK
TÜİK verilerine göre, 24 yaşından küçük üniversite mezunlarının üçte biri, yani yüzde 30’u işsiz. Bu yaş grubunda işsiz üniversite mezunu sayısı 378 bin olarak kaydedildi. Erkeklerde işsizlik oranı yüzde 23,6 seviyesindeyken, kadınlarda bu oran yüzde 33,8 olarak ölçüldü.
GENÇLER NEDEN İŞSİZ?
Genç işsizliğine ilişkin tartışmalarda sıkça “Çalışmak isteyene iş çok, gençler iş beğenmiyor” ifadeleri kullanılıyor. Ancak uzmanlar, gençlerin eğitim aldıkları alanda istihdam edilmek istemelerinin haklı olduğuna dikkat çekiyor ve üniversite eğitiminin yalnızca işsizliği geciktiren bir unsur olmaması gerektiğini vurguluyor. Özellikle üniversitelerde yapılan plansız öğrenci alımlarının mezun gençler arasında işsizliği artırdığı belirtiliyor.
İSTİHDAMDA PLANLAMA VE EĞİTİMİN KALİTESİ ARTMALI
Her yıl binlerce gencin iletişim, iktisat, mimarlık, mühendislik ve öğretmenlik gibi alanlardan mezun olması; ancak iş bulamaması, istihdam planlamasındaki eksiklikleri gözler önüne seriyor. Uzmanlar, üniversite ve istihdam alanında planlamanın, genç işsizliğini azaltmada en önemli adım olacağını ifade ediyor. Eğitimde kalite artışı ve sektörel ihtiyaçlara uygun mezunlar yetiştirilmesi gerektiğine de dikkat çekiliyor.
ÖĞRETMEN ATAMALARI GÜNDEMDE: MEZUNLAR İŞ BEKLİYOR
Türkiye genelinde öğretmen adayları atama ve istihdam konusundaki taleplerini dile getirmeye devam ediyor. Özellikle eğitim fakültelerinden ve ilgili öğretmenlik programlarından mezun olan binlerce genç, yıllardır atanmayı bekliyor. Son yıllarda yapılan sınırlı sayıda atamanın ihtiyacı karşılamadığı belirtilirken, atama bekleyen öğretmenler “Bizlere de iş yaratılamaz mı?” sorusunu gündeme getiriyor.
FARKLI MESLEKLERDE ŞARTLAR DEĞİŞİYOR
Devletin mimar, mühendis veya gazeteci yetişmiş bireylere doğrudan iş bulma, atama gibi bir yükümlülüğü olmasa da Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki ihtiyaca göre öğretmen atamalarının kamuoyunda geniş yankı uyandırdığı biliniyor. İletişim, mimarlık ve mühendislik gibi bölümlerde mezun olanlar çoğunlukla özel sektör ya da kendi işlerini kurma yönünde ilerliyor. Ancak öğretmenlikte sistem gereği kadro üzerinden istihdam ihtiyacı öne çıkıyor.
İSTİHDAM SORUNU DEVAM EDİYOR
Gebze ve Kocaeli genelindeki gençler, mezuniyetlerinin ardından devlet kadrolarında çalışmak için KPSS sınavına giriyor. Öğretmen kadrolarının yetersiz olması, gençleri endişelendirirken eğitim camiası da nitelikli eğitimin sürdürülebilmesi için istihdamın artırılması gerektiğini vurguluyor. Yetkililerden ise yeni atama takvimlerinin ve kontenjanların açıklanması bekleniyor.
Haber merkezi
