İkinci çeyrekte yüzde 21,7 büyüdük!

Analistler tüketim ve hizmet sektöründe canlılığın sürmesini böylece 2021’in de yüzde 8’in üzerinde büyümeyle tamamlanmasını öngörüyor. Pandeminin en yoğun yaşandığı ve ekonomide tam kapanma önlemlerinin uygulandığı geçen yıl ikinci çeyrekte Türkiye yüzde 10,4 küçülmüştü. Hem geçen yılki çift haneli küçülmenin baz etkisi hem de ihracat, sanayi ve iç tüketimdeki canlılık Türkiye ekonomisinin bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 21,7’lik büyüme performansını göstermesini sağladı.

YIL SONU BÜYÜME TAHMİNİ YÜZDE 8-9,5 ARASI

İkinci çeyrekteki güçlü büyümenin ardından ekonomistlerin 2021 yıl sonu büyüme beklentilerini yüzde 8-9,5 arasında şekilleniyor. Her ne kadar ikinci çeyrekte birinci çeyreğe göre büyümenin yüzde 0,9 ile sınırlı kalması aynı zamanda sanayide ve tarımda yavaşlama olması bu yılın son iki çeyreğinde büyümede hafif bir ivme kaybına işaret etse de, hizmetler sektöründeki canlanmayla yılsonu beklentilerinin karşılanması öngörülüyor. Türkiye ekonomisi yüzde 21,7’lik büyümesiyle de dünyanın ikinci çeyrekte en hızlı büyüyen ilk üç ülkesi arasında yer almayı başardı.

KİŞİ BAŞI MİLLİ GELİR 9.150 DOLARA ÇIKTI

TÜİK verilerine göre birinci çeyrekte Türkiye ekonomisinin büyüklüğü TL bazında cari fiyatlarla geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 52,4 artarak 1 trilyon 581 milyar 120 milyon lira oldu, dolar bazında ise ekonominin büyüklüğü 765 milyar 138 milyon dolar olarak hesaplandı. Gayri safi yurtiçi hasılanın ikinci çeyrek değeri cari fiyatlarla dolar bazında 188 milyar 566 milyon dolar gerçekleşti. Kişi başı milli gelir ise ikinci çeyrek itibariyle hesaplandığında 9 bin 150 dolara yükseldi. TÜİK’in üretim yöntemiyle hesabına göre tarımda üretim hızı yavaşladı. Bu yıl ikinci çeyrekte tarımda üretim artışı yüzde 2,3 olurken ekonomik büyümeye katkısı da 0.11 puanda kaldı. Öyle ki geçen yıl ikinci çeyrekte tüm pandemi etkisine rağmen tarım sektörü yüzde 5,4 büyüme göstermişti.

MAKİNE TEÇHİZAT YATIRIMLARI DİKKAT ÇEKİYOR

Devletin tüketimi geçen yıl ikinci çeyrekte ekonomiyi ayakta tutan alanlardan biriydi. Bu yıl ikinci çeyrekte yüzde 4,2 büyüdü ve 0.67 puan katkı sağladı. Toplam yatırımlarda güçlü seyir sürüyor. Yüzde 20,3 büyüyen yatırımlar 5.37 puanlık katkı sağladı. Yatırımların ayrıntısına bakıldığında makine ve teçhizat yatırımlarında yüzde 35,2’lik büyüme dikkat çekici. Bu güçlü yatırım iştahı son dört çeyrektir sürüyor makine teçhizatta. İnşaat ise toparlanma çabasında bu yıl ikinci çeyrekteki büyümesi yüzde 12,2 oldu.

DIŞ TİCARETİN NET KATKISI 6.9 PUAN

İkinci çeyrekte yine geçen yılın kötü bazı nedeniyle ihracatta yüzde 59,9’luk büyüme sağlandı. Bu 10.78 puanlık bir katkıya işaret ediyor. İthalatta ise büyüme yüzde 19,2 küçültücü etkisi ise 3.85 puan. Böylece ikinci çeyrekte dış ticaretin büyümeye net katkısı 6.93 puan olarak hesaplandı. İhracatta son çeyrekte biraz ivme kaybı görülüyor. İthalatta ise kredilere yönelik makroihtiyati tedbirlerin etkisi görülebilir. Dış ticaretin olumlu etkisinin üçüncü ve dördüncü çeyrekte ivme kaybıyla da olsa sürmesi bekleniyor.

DAYANIKLI TÜKETİMDE OTOMOBİL AĞIRLIĞI

Vatandaşın tüketiminde ise dayanıklı tüketim mallarındaki artışın oldukça yüksek ivmeyle sürdüğü görülüyor. Otomobil dayanıklı tüketimde vatandaşın en büyük talebini oluşturan mallardan biri. Dayanıklı tüketimde büyüme yüzde 75,6 oldu. Yarı dayanıklı mallarda da kısmi kapanmaya rağmen ertelenen talebin devreye girmesinin etkisi büyük. Yüzde 81,2’lik büyüme yaşandı yarı dayanıklı tüketim malı harcamalarında. Dayanıksız tüketim malları yüzde 33,5 arttı ve hizmetler sektörü harcamaları da yüzde 49,3’lik büyüme gösterdi.

İŞ DÜNYASI NE DEDİ?

Rifat Hisarcıklıoğlu: TOBB Başkanı
Türkiye ekonomisi, bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 21,7 büyüdü. Sürdürülebilir büyüme ve yatırımların artması için desteklerin devam etmesi gerekiyor. Daha fazla üretim, yatırım, istihdam, ihracat için kamu ve özel sektör el birliği ve akıl birliği ile daha çok çalışma zamanı.

Memiş Kütükcü: OSBÜK Başkanı
Pandemi koşullarına ve artan maliyetlere rağmen yakaladığımız bu büyüme son derece memnuniyet verici. Büyümeye yatırımların verdiği 5,4 puanlık katkı, net ihracattan gelen 6,9’luk katkı ve makine teçhizat yatırımlarında yaşanan yüzde 35,2’lik artış, ülkemizin yatırım ve üretim kararlılığının en zor şartlar altında dahi devam ettiğini göstermesi açısından çok kıymetli. Bu kararlılığı ve yatırım iştahını mutlaka korumak, geliştirmek zorundayız.

Adil Pelister: İKMİB Başkanı

İkinci çeyrekte yüzde 21,7 büyümeyi büyük bir memnuniyetle karşılıyoruz. İhracat, 2021 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 60 ithalat ise yüzde 19,2 büyüdü. Bu büyük performansta ülkemizin büyümesine en çok katkı veren ikinci sektör olan kimya sektörümüz ise ikinci çeyrekte gerçekleştirdiği 6,67 milyar dolarlık ihracat ile yüzde 71,59 büyüdü. Kimya sektörü olarak bu yıl ihracatta 22 milyar doları yakalamayı bekliyoruz.

İsmail Gülle: TİM Başkanı
İhracatın büyümeye katkısı yılın ilk yarısında 10,8 puan oldu. Yani büyümenin yarısı ihracattan geldi. Büyüme rakamlarının alt kalemlerinde Hizmet sektörü yüzde 45,8 ve Sanayi sektörü yüzde 40,5 büyüdü. Bu rakamlar Türkiye’nin ihracatla yükseleceğine olan inancımızı güçlendirmiştir. Hizmet sektörünün üçüncü çeyrekte daha güçlü bir katkı vereceği, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetlerinin ve finans ve sigorta faaliyetlerinin eylül ayı itibariyle yükselişe geçeceği öngörüleriyle güçlü büyüme rakamlarını hem üçüncü çeyrekte hem de yıl sonunda göreceğimizi tahmin ediyoruz. Türkiye ekonomisi ihracat öncülüğünde, büyümeye ve yükselmeye devam edecek.

Ayhan Zeytinoğlu: Kocaeli Sanayi Odası Başkanı
Yılın ikinci çeyreğinde ekonomimiz geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 21.7 büyüdü. Geçen yılın ikinci çeyreği tüm dünyada pandeminin etkisinin en fazla hissedildiği dönem olmuştu. Bundan kaynaklı baz etkisinin de devreye girecek olmasıyla çift haneli büyüme oranları göreceğimizi bekliyorduk. İkinci çeyrek büyümesinde sektörlerin katkısına baktığımızda, üretim, imalat sanayi ve hizmetler sektöründe ivmelenmeler öne çıkıyor. Bizim en fazla üzerinde durduğumuz ekonominin lokomotifi olan sanayi sektörünün büyümeye katkısı yüzde 40.5, imalat sanayinin katkısı ise yüzde 43,4 oldu. Büyümeye, hizmetler sektöründen yüzde 45.8, tarımdan yüzde 2.3 ve inşaattan yüzde 3.1’lik katkı geldiğini görüyoruz”