Şimşek açıkladı: Fon krizi piyasa bozucu listesi tamamlandı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon krizine yönelik yürütülen çalışmalar hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Şimşek, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Adalet Bakanlığı ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) arasında ortak bir çalışma yürütüldüğünü belirtti.

Fonların kuruluşundan tasfiye aşamasına kadar olan süreçteki işlemlerin özel olarak geliştirilen bir algoritmayla incelendiğini aktaran Şimşek, piyasa bozucu faaliyetlere katılan ve bu faaliyetlerden kazanç elde eden kişilerin belirlendiğini söyledi.

PİYASA BOZUCU FAALİYETLERE İLİŞKİN LİSTELER OLUŞTURULDU

Bakan Şimşek, yürütülen çalışmanın sonuçlarını şu sözlerle açıkladı: “TMSF, Adalet Bakanlığı, MKK hepsi birlikte çalışıyor. Geliştirilen bir algoritmayla, bu fonların doğumundan tasfiyesine kadar geçen süreçte piyasa bozucu faaliyetlere iştirak edenler ve buradan kazanç elde edenler tespit edildi. Bunların tamamı liste halinde TMSF’ye ve Adalet Bakanlığı’na verildi.”

Habertürk ve BloombergHT ortak yayınında açıklamalarda bulunan Şimşek, öne çıkan mesajlarında fon tasfiye süreçleri ve gelecekteki düzenlemeler hakkında bilgi verdi.

PORTFÖY ŞİRKETLERİNDE MÜZAKERELER SÜRÜYOR

Şimşek, “Hedef Portföy’de 31 fon var, amacımız bu hafta itibarıyla Hedef Portföy’ü de normal tasfiye sürecine tabi tutup bu süreci tamamlamak. 7 portföy şirketinin 4’ünün normal tasfiyesi tamamlanmış olacak. Hem şeffaf, hem etkin, hem de adil şekilde süreç yürütülüyor. Tera, Pusula ve Atlas olağanüstü tasfiyeye tabi. Atlas’ın yöneticileri TMSF ile diyalog içindeler. Dışarı çıkarılan kaynağı geri iade etme konusunda irade ortaya koydular. Ne zaman SPK bir karar alırsa biz kamuoyunu bilgilendirmiş oluruz. Müzakere süreci var, sahiplerine ilişkin tedbir alındı, fondan çıkan kaynağın iadesi sürecinden bahsediyoruz” ifadelerini kullandı.

FON PARALARI NASIL ÖDENECEK?

Fon paralarının ödeme sürecine ilişkin olarak Bakan Şimşek, “390 bin hesap 1 milyon liraya kadar ödeme kabiliyeti olursa temizlenmiş olacak. Dolayısıyla büyük oranda kanun geçtikten sonra tasfiye süreci önemli ölçüde tamamlanmış olacak. 131 fonun 66’sı tasfiye edildi. Burada tabi en önemlisi yeterince kaynak yoksa ne yapılacak? Biz bu geçici tasfiye kanun tasarısında da ona ilişkin düzenlemeler var” dedi.

Fonlardan piyasa bozucu faaliyetlere iştirak edenlerin tespit edildiğini ve bilgilerinin TMSF ile Adalet Bakanlığı’na verildiğini yineleyen Şimşek, Birleşik Fon Bankası nezdinde 131 fon için 131 hesap açıldığını ve genel hesabın da açık olduğunu belirtti. Bu 132 hesaba iki kanaldan kaynak geleceğini ifade eden Bakan, ilk kaynağın gönüllü iadeler olduğunu ve sürecin devam ettiğini söyledi. İkinci kaynağın ise manipülasyona uğramış hisselerden aşırı kazanç elde edenlerin gönüllü iadeleri olduğunu aktardı.

10 MİLYON LİRA ÜSTÜ KAZANANLARA GÖNÜLLÜ ÖDEME ÇAĞRISI

Şimşek, “Bir miktar ödeme var. Önemli kaynak ise geriye dönük, enflasyonun üstünde belli meblağın üzerinde, önce 10 milyon lira ve üzeri reel kazanım elde edenlere başvurulacak. Dolayısıyla buradan bunların sayısı da birkaç yüz şirket var, kişiler var. Bunlar davet edilecek, bunlar manipülasyona iştirak durumu söz konusu olabilir, gönüllü iade ederlerse sorun yok, etmezlerse hukuki süreç işletilecek” dedi.

Bakan, geri kazanım hesaplarına aktarılacak kaynaklarla kişilerin yatırdıkları parayı büyük ihtimalle geri alabileceklerini belirterek, “Fondan fona değişim gösterebilir. 7 fon şirketinin 3’ü sorun yaşanmadan tasfiye edildi, Hedef ve Atlas’ın süreci devam ediyor. Özellikle fonlardan hukuka aykırı bir şekilde nemalanan kişi veya şirketlere aktarılan paralar, varlıkların geri alınması çok kritik. Birlikte hareket edenlerin kişisel mal varlıklarına başvurulacak” diye konuştu.

KURUMSAL KAPASİTE GÜÇLENDİRİLECEK VE YAPTIRIMLAR ARTIRILACAK

Şimşek, bankacılık sisteminin iç ve dış şoklara rağmen dayanıklılık gösterdiğini vurgulayarak, fon piyasasının gelişimine dikkat çekti. “Fon piyasası 2019’a kadar sınırlı alanda sınırlı kişilerin bir şekilde yatırım yaptığı, kaynaklarını değerlendirdiği bir alan. Buradaki en büyük dönüm noktası serbest fonların TEFAS’a açılmasıdır. Hisse senedi fonlarından ters repoya, para piyasası fonlarına bulaşıcılıktır” ifadelerini kullandı.

Bakan, geçici tasfiye tasarısının Meclis’e gönderildiğini ve kalıcı reform tasarısının da çalışıldığını belirterek, “Bizim için sermaye piyasaları çok önemli. 1,8 trilyon dolarlık bir ekonomiden bahsediyoruz, bu ekonomiyi bankacılık sektörü tek başına karşılayamaz. Orta, uzun vadeli perspektifte yüzde 30-40’ının sermaye piyasaları üzerinde karşılanması gerekli. Sermaye piyasalarının gelişmesini sekteye uğratacak yaklaşım içine girmeyeceğiz” dedi.

Şimşek, koordineli hareketler ve içeriden bilgilerle yapılan alışverişlere ilişkin kapsamlı yaptırımların artırılacağını, yaptırımlar öncesinde gözetim ve denetimin güçlendirileceğini söyledi. İlgili kurumların kurumsal kapasitelerinin güçlendirileceğini ve gerekirse Vergi Denetim Kurulu’ndan deneyimli müfettişlerin ilgili kurumlara aktarılacağını ifade etti. Mevzuat açıkları varsa geliştirileceğini ve yaptırım, tedbirlerin ciddi şekilde artırılacağını vurguladı. Fonların tüzel kişiliği olmaması nedeniyle yaşanan muğlaklığın da giderilip güçlendirileceğini ekledi.

SERBEST FONLARIN TEFAS’A AÇILMASI VE FON ÇIKIŞLARI

Bakan Şimşek, “Zenginlerin kendi paralarıyla aldıkları riskler, serbest fonlar TEFAS’a açılmasa bu sorun yaşanmayacaktı. Dolayısıyla üzerinde çalıştığımız husus var. Bu alan tamahkarlara, sahtekarlara bırakmayacağımız bir alan” diyerek iki temel önceliği dile getirdi: koordineli işlemlere yönelik sürekli yaptırım ve güvenli bir süreç, ikincisi açıklanan fiili dolaşım oranlarının bağımsız bir kurumca doğrulanması.

Fonlardan net çıkışın 647 milyar lira olduğunu ve bunun 287 milyar lirasının yabancıların çıkışı olduğunu belirten Şimşek, çıkan paranın mevduata geldiğini ve vatandaşın riskli alandan daha az riskli alana geçtiğini ifade etti. TMSF’nin 1,2 milyon liraya kadar mevduatları garanti ettiğini hatırlattı. Özel sektör tahvil piyasasının büyüklüğünün 1 trilyon lira olduğunu ve yıl sonuna kadar vadesi gelecek kısmın 26,5 milyar lira ile Türkiye ekonomisi içindeki yerinin cüzi olduğunu söyledi.

Kamu kaynağı kullanılmayacağını vurgulayan Bakan, Bankalarla Kredi Garanti Fonu (KGF) arasındaki iletişime değindi. “Biz KGF’ye şunu dedik, kaynağımızı kullandırtmayacağız, garanti vermeyeceğiz. Siz kendi kaynaklarınızla manipülasyona bulaşmamış şirketlerle ilişkili olmayan özel sektör tahvillerine ilişkin kredi çerçevesi oluşturursanız biz buna olumlu bakarız. KGF’nin kendi kaynakları var” şeklinde konuştu.