Çukurbağ’daki İzmit tarihini arayış durdu: Akıbeti belirsiz

İzmit’in binlerce yıllık tarihini gün yüzüne çıkarmak ve kentin turizm potansiyelini artırmak amacıyla başlatılan Çukurbağ kazıları, gelinen noktada durma noktasına geldi ve adeta unutuldu. Eski İzmit Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet’in 2019 yılında göreve gelmesiyle gündeme alınan proje kapsamında, Çukurbağ Mahallesi’nde arkeolojik kazı çalışmaları başlamıştı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın da başlangıçta sponsor olduğu bu projede, süreç içinde çalışmaların durmasıyla alan bakımsız kaldı.

BÖLGEDEN HERKÜL HEYKELİ ÇIKMIŞTI

İzmit’in tarihî zenginliğini ortaya koyması ve kente yeni bir turizm rotası kazandırması beklenen kazı alanında çalışmaların ne zaman yeniden başlayacağı belirsizliğini koruyor. Oysa bölgeden çıkarılan Herkül heykeli başta olmak üzere tarihi buluntular, Çukurbağ’ın İzmit’in geçmişine ışık tutabilecek önemli bir arkeolojik alan olduğunu gösteriyor.

HEDEF EFES GİBİ BİR TURİZM MERKEZİ OLMAKTI

2019 yerel seçimlerinde İzmit Belediye Başkanı seçilen Fatma Kaplan Hürriyet, kentin tarihî değerlerini ortaya çıkarmak ve İzmit’i kültür turizminde daha güçlü bir noktaya taşımak amacıyla çalışmalara başlamıştı. Bu çalışmaların temel hedeflerinden biri, İzmit’in sahip olduğu tarihi mirası tanıtarak kenti İzmir’deki Efes Antik Kenti gibi önemli bir turizm merkezi hâline getirmekti. Bu doğrultuda tarihi değerlerin gün yüzüne çıkarılması için girişimlerde bulunulurken kazı faaliyetlerine destek sağlamak amacıyla bir vakıf da kurulmuştu. Çukurbağ’da başlatılan çalışmaların, İzmit’in geçmişine ilişkin önemli bulguların ortaya çıkarılmasına ve kentin turizmde öne çıkmasına katkı sunması hedefleniyordu.

BAKANLIKLA İMZALANAN PROTOKOL SÜRESİ DOLDU

İzmit Belediyesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında, 14 Temmuz 2021 tarihinde Çukurbağ Mahallesi Bahariye Caddesi üzerindeki alanda arkeolojik kazı yapılması amacıyla bir protokol imzalandı. Protokol kapsamında İzmit Belediyesi, Çukurbağ kazılarına destek vererek projeye sponsor oldu. Çalışmaların başlamasıyla birlikte bölgedeki tarihi dokunun ortaya çıkarılması ve çok sayıda arkeolojik eserin gün yüzüne çıkarılması bekleniyordu. Ancak kazılar, daha önce üzerinde bir binanın bulunduğu ve binanın yıkılmasının ardından çalışma yapılabilen sınırlı bir alanda sürdürülebildi. Yaklaşık iki yıl devam eden kazı çalışmaları, 2023 yılında durma noktasına geldi. Çalışmaların aksamasıyla birlikte kazı alanı bakımsız kaldı ve zamanla otlarla kaplandı. 2024 yılı sonunda ise İzmit Belediyesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında imzalanan protokolün süresi doldu. Bölgede daha geniş çaplı kazılar yapılması ve İzmit’in tarihine ışık tutacak yeni bulguların ortaya çıkarılması beklenirken, çalışmaların sınırlı bir alanda kalması projenin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.

KAZILAR İÇİN YENİ KAMULAŞTIRMA VE FİNANSMAN GEREKİYOR

Edinilen bilgilere göre, 2024 yılı sonunda süresi dolan protokolün yenilenmesi konusunda bir engel bulunmuyor. Ancak kazı çalışmalarının devam edebilmesi için bölgede yeni kamulaştırmalar yapılması gerekiyor. Bunun yanı sıra çalışmaların sürdürülebilmesi için yeni sponsorluk ve finansman desteğine de ihtiyaç duyuluyor. Gerekli adımların atılamaması nedeniyle kazı alanının kapısına kilit vurulurken, bölgede uzun süredir herhangi bir çalışma yürütülmüyor. Alanın yeniden otlarla kaplanması ve çıkarılan bazı tarihî kalıntıların hâlâ burada bulunması, projenin geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor.

ÇUKURBAĞ KAZILARININ İZMİT TARİHİ İÇİN ÖNEMİ

Çukurbağ kazıları yalnızca bir arkeolojik çalışma olarak değerlendirilmemeli. İzmit, tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış, köklü geçmişiyle önemli bir kültür mirası barındıran kentlerden biri. Bu mirasın bilimsel çalışmalarla ortaya çıkarılması, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması büyük önem taşıyor. Herkül heykeli gibi önemli buluntuların ortaya çıkarıldığı bölgede kazıların tamamlanması, yeni eserlerin gün yüzüne çıkarılması ve alanın ziyaret edilebilir bir kültür noktasına dönüştürülmesi, İzmit’in turizm potansiyeline önemli katkı sağlayabilir. Tarihî değerlerin korunması, aynı zamanda kentin kültürel kimliğinin güçlenmesi ve ekonomik hareketliliğin artması açısından da fırsat sunuyor. Bu nedenle Çukurbağ kazılarının mevcut durumuyla baş başa bırakılmaması, ilgili kurumların ortak bir yol haritası belirlemesi ve çalışmaların yeniden başlatılması bekleniyor.

TALUS, KÜLTÜR BAKANI ERSOY İLE GÖRÜŞTÜ

Çukurbağ kazılarının geleceği, kent kamuoyu tarafından da yakından takip ediliyor. AK Parti Kocaeli İl Başkanı Şahin Talus, geçtiğimiz günlerde Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’u Ankara’da ziyaret etti. Talus, ziyaretin ardından yaptığı sosyal medya paylaşımında, Kocaeli’de devam eden ve planlanan projeler hakkında Bakan Ersoy ile istişarelerde bulunduklarını belirtti. Ancak görüşmede Çukurbağ kazılarının gündeme gelip gelmediğine ilişkin bir açıklama yapılmadı. İzmit’in tarihi mirası açısından büyük önem taşıyan kazıların yeniden başlatılması için bu görüşmede bir değerlendirme yapılıp yapılmadığı merak konusu oldu.

İZMİT ADINA BÜYÜK KAYIP OLARAK DEĞERLENDİRİLİYOR

İzmit’in tarihini aydınlatabilecek önemli bir alanın yıllardır atıl durumda kalması, kent adına önemli bir kayıp olarak değerlendiriliyor. Şimdi gözler, Çukurbağ kazılarının yeniden başlaması ve İzmit’in tarihi zenginliğinin gün yüzüne çıkarılması için atılacak adımlara çevrilmiş durumda.