Gebze’nin asırlık değeri: Çoban Mustafa Paşa Camii

Gebze Kent Meydanı’nda yıllara meydan okuyarak ayakta kalan Çoban Mustafa Paşa Camii, ayrıca Gebze’nin önemli simgelerinden biri. 1523 yılında Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman’ın vezirlerinden Mustafa Paşa tarafından yaptırılan Camii’nin mimarının ise, Osmanlı’nın en önemli mimari eserlerine hayat veren Mimar Sinan olduğu bilinmektedir.

ÇOBAN MUSTAFA PAŞA KİMDİR?

Çoban Mustafa Paşa Bosnalı bir devşirme olduğundan “Boşnak”, Yavuz Sultan Selim’in kızı Hafsa Sultan ile evliliğinden mütevellid “Damat”, bazı yerlerde ise “Koca” lakabı ile anılır. Piri Mehmed Paşa tarafından yetiştirilen Mustafa Paşa, Yeniçeri ocağından sonra kapıcıbaşı ve Rumeli beylerbeyi görevini üstlenmiştir. 1529 yılında vefat eden Çoban Mustafa Paşa, Anadolu içlerinden doğu istikametine uzanan büyük sefer yolunun üzerinde bulunan menzil noktasındaki Gebze’de yaptırdığı külliyede medfundur.

1970 YILINDA RESTORASYONU YAPILDI

Camii ve külliyenin mimarı olarak tezkerelerde Mimar Sinan’ın adı geçmektedir. Ayrıca, Yavuz Sultan Selim’in Mısır’dan getirdiği Memluk Sarayı mimar ve ustalarının da önemli katkısının olduğu bilinmektedir. Külliye, merkezde yer alan camii ve onu üç taraftan U şeklinde çeviren türbe, medrese, imaret, tekke, kütüphane, darüşşifa, paşa odaları, kervansaray ve hamam yapılarından oluşmuştur. Cami avlusundan başka arkada geniş bir türbe avlusu vardır. 1970 yılında Restorasyon Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restorasyonu tamamlanan Caminin külliyesi günümüze kadar oldukça iyi korunmuştur.1999 depreminde ise yapının minaresi zarar görmüş ve onarım geçirmiştir.