ATATÜRK’ÜN GEBZE-İZMİT ZİYARETİ (16 – 19 Ocak 1923)
Atatürk Gebze-İzmit ziyareti birçok açıdan önemlidir. Bu önemler 16 Ocak İzmit Basın Onur Günü ve Gebze Ticaret Odası tarafından düzenlenen Atatürk’ün Gebze Ziyareti programı açısından ayrıca önem arz etmekte. Burada Lozan öncesi ziyaretlerle güvenliğini, birlik kontrollerini sağlamıştır. Bu açıdan bakıldığında 16 Ocak İzmit’te ve 17 Ocak’ta Gebze’de gerçekleştirilecek program 100. yıl dönemi programlar ayrıca önem arz ediyor. Ben burada Gebze Ticaret Odası Başkanı sayın Nail Çiler’in öncülüğünde gerçekleşecek programda Prof. Dr. Vahdettin Engin hocanın konuşmacı olması ayrıca önem arz ediyor.
Mustafa Kemal Paşa 16 Ocak 1923 günü saat 16:30 ‘da İzmit’e geldi, o gün daha önce kalmış olduğuİzmit kasrında İstanbul gazetecileri ile ertesi sabah saat 03:00‘e kadar devam eden konuşma düzenledi. Bu konuşmaya İstanbul Milletvekili Adnan Adıvar, Halide Edip Adıvar, İstanbul’un belli başlı gazetelerinin temsilcileri; Ahmet Emin Yalman, Velit Ebüzziya, Suphi Nuri, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, İsmail Müştak, Falih Rıfkı Atay ile Anadolu’da İleri Gazetesinin İzmit muhabiri Hakkı Kılıç Beyler hazır bulundular. Yapılan konuşmalarda; Mudanya Mütarekesi, Lozan Barış Konferansı’nda tartışılan konular, dış politikayı ilgilendiren önemli sorunlar ile devletin idaresine ait temel kurumlar görüşüldü. Daha sonra “ Cumhuriyet’in ilan edileceği, yazılmamak kaydı ile ilk kez burada Mustafa Kemal tarafından gazetecilere söylendi. Bu nedenle “16 Ocak” günü “Basın Onur Günü” kabul edildi. Başkumandan İzmit’te yaptığı konuşma sırasında ifade ettiği şu cümleler Hereke ve Gebze bölgesine yaptığı gezinin amacını açıklayan en güzel ifadelerdir. “ Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin muzaffer orduları yeni zaferler elde etmek aşkından müstağni değillerdir. Fakat bu zafer aşkı, milletin selamet ve saadetini temin aşkından doğmaktadır.”20 Ocak 1923 tarihli İkdam Gazetesi’nde “Mustafa Kemal Paşa halk arasında.İzmit’te Paşa’nın halk ile dünkü hasbıhalleri sulh, marif, ziraat, affı umumi meseleleri Mustafa Kemal Paşa bu gün saat üçte (l9 Ocak 1923) İzmit sinema binasında toplanan halkın alkışları arasında, halkı selamlamış “Maksadım halk ile arkadaşça sohbetler, bana sualler sorunuz. Sizlerle samimi bir suretle sohbet edeceğim” demiştir. Bunun üzerine oturanlar orada hazır bulunanlar birçok sualler sormuşlar ve Paşa hepsine ayrı ayrı cevap vermiştir. Ve sonrasında akşam saat yedi buçukta halkın selamları arasında salonu terketmiştir.”