BİR ZAMANALAR GEBZE’DE KARDEŞLİK ÇEŞMESİ VARDI

Kıymetli okuyucularım bu yazımızda sizlere Bosna gezim sırasında yakından görme imkanım olduğu, nasiplendiğimiz “Kardeşlik Çeşmesi” Ya da diğer ve orijinal ismi ile Başçarşı Sebili ile ilgili biraz bilgi paylaşmaya çalışıcam ama konuya girmeden önce de birçok ilimizde yapılan bu çeşme yakın zaman içersinde Gebze’de yapılmıştı. Lakin metro çalışmaları içersinde akıbetini bilmediğimiz bu çeşme bizleri kilometrelerce ileriye, sadece dinleri aynı olması ama mezheplerin farklı olması sebebiyle ile katl edilen ve Fatih Sultan Mehmed Han zamanı feth edilip, diledikleri gibi yaşama hakkı sunulan bu kana bulanan coğrafya içersinde Osmanlı kültürünü yaşatan 1990’ların ortasında Batı medeniyetinin gözleri önünde soykırıma uğrayan bu coğrafyada bir yudum su hayratı olanlara selam olsun. İnşallah Kardeşlik çeşmenin ivedilikle tekrar şehrimize yapılması dileği ve duasıyla
Osmanlı İmparatorluğu’nun 1463’te Bosna Hersek’i fethetmesiyle başta Saraybosna olmak üzere hemen hemen tüm şehirler, camiler, konaklar, hanlar, saat kuleleri gibi eserlere ev sahipliği yapmaya başlarken şehirde, insanların ve sokak hayvanlarının su ihtiyacını karşılamak niyetiyle yüzlerce “çeşme” vakfedildi.
Saraybosna’nın kalbi konumundaki Başçarşı’nın merkezinde bulunan Sebil Çeşmesi, 1753’te Mehmet Paşa Kukavica tarafından yaptırıldı. 1852’de bir yangında hasar gören çeşme, 1891’de yeniden inşa edildi.
Ülkedeki savaş sırasında yoğun bombardıman altında kalan, Osmanlı medeniyetinin kültürel ve mimari özelliklerini taşıyan tarihî çarşıdaki Sebil, ahşap mimarisi ve iki tarafındaki sürekli akan çeşmeleriyle, ziyaretçilerin sıkça uğradığı, “şehrin sembolü” vasfını aldı.
Dört bir tarafı Osmanlı camileriyle çevrili olan Başçarşı’nın kalbi niteliğindeki Başçarşı Sebili, bugün hâlâ kullanımda. Saraybosna’nın simgesi haline gelmiş güzel bir çeşmenin etrafı her zaman kalabalık. Sebil etrafında uçuşan güvercinler, onları besleyen çocuklar ve geçip gidenler ile burası her daim hareketli ve cıvıl cıvıl.
Çok kültürlülüğe sahip Bosna-Hersek’in başkenti Saraybosna, Boşnak, Hırvat, Sırp ve Yahudilerin birlikte yaşadığı kozmopolit bir şehir. 400 yıldan beri bu şehirde Müslümanlar, Katolikler, Ortodokslar, Yahudiler bir arada yaşıyordu.
1992-1995 yıllar arasında süren Bosna Savaşı sırasında çeşitliliği temsil eden kültürel ve tarihi eserlere yönelik belirgin saldırılarda, Sırp ordusunun bu çeşmeyi imha etmeye çalıştığı aktarılıyor.