ÇOBAN MUSTAFA PAŞA KÜLLİYESİ KİTABELERİ

Kıymetli okuyucularım bu yazımızda sizlere Çoban Mustafa Paşa Külliyesi Kitabeleribe değineceğiz…
Çoban Mustafa Paşa Külliyesi;
İstanbul’u Anadolu’ya bağlayan yol üzerinde Gebze’deki 1523-1524 tarihli Çoban Mustafa Paşa Külliyesi bir menzil külliyesidir. Külliye, yapıların yerleşme düzeni ve camisindeki görülen taş bezemelerde görülen Memlük Sanatı etkisiyle Osmanlı mimari tarihinde önemli bir yer tutar. Anadolu’daki yapılardan ayıran Zengi düğümü ile Külliye cami, medrese, türbe, kütüphane, hamam, hânkâh, tabhane, paşa odaları, imaret, kiler, mutfak, fırın, odun ambarları ve ahırlardan oluşmaktadır. Belirgin kareye yakın bir geometrik yerleşme düzenine sahiptir. Külliyede doğal taş bezemeleri cami ve türbede ağırlıkla yapılmıştır. Külliye
yüksek bir dağın zirvesinde olmakla denizden bir saat uzaklıkta bir susuz dağ başındadır. Toplam bin kadar bakımlı, bağlı ve bahçeli eski tarzı evleri vardır.
Çoban Mustafa Paşa Külliyesi Kitabeleri
Taçkapı İnşa Kitabesi
Kitabenin Okunuşu
Hâzihi i’mâratün ammarahâ fi hilâfeti halifeti’r-rahman es-Sultan Süleyman Han İbn Sultan Selim Han halledalluhu subhânehû ‘umrahû ve sultânehû veziruhümâ sâhibü’l-binâ’ ve’l inşa’ Mustafa Paşa ve izâ messethü zâte behcetin ve senâ esbaha târihuhâ hayran hasâna.

Kitabenin Anlamı
Bu imaret, Allah’ın halifesi Sultan Selim Han oğlu Sultan Süleyman Han Han Allah onun ömrünü ve saltanatını ebedi kılsın hilafetinde yapıldı. Bu bina ve inşaatın sahibi, ikisinin Veziri Mustafa Paşa’dır. Ona (Mustafa Paşa’ya) güzelliğin özü isabet etse, o zaman anı(camiin) en güzel an olur. (930)
Cami Ahşap Kapı Kanatlarındaki Kitabeler
Kitabenin Okunuşu
Emera bi-inşai hâzihi’l- buk’ ati’ l- mübarektir el- veziru’ l-a’zâm ve’d-dustû’l-mukerrem
Kitabenin Anlamı
Bu mübarek yere, vezir-i azam ve kerem sahibidir yönetici [bu yapının] inşasını emretti.
Kitabenin Okunuşu
Mustafa Paşa yesserallahu lehû mâ yeşâu fi tarihi sene tis’a ve -işrîn ve tis’ amie.
Kitabenin Anlamı
Mustafa Paşa- Allah Onun işlerini kolaylaştırın (928)
MEDRESE TAÇ KAPISINDAKİ İNŞA KİTABESİ
Zamanın veziri Allah rızası için bir medrese bina etti. Bu suretle gayesine ulaştı. Hayır ve ecre nail olma bakımından ne güzel oldu. Tarihi de en güzel şekilde düşüldü.

KÜLLİYENİN GÜNEY GİRİŞİNDEKİ ONARIM KİTABESİ
Kitabenin Okunuşu
“N’ola yazılsa tâk-ı câmi’e re’fet-i Güher-i târih Yapıldı Emîr-i Beyzâ’ya Zîbâ câmiü-l envâr sene 1316”
Kitabenin Anlamı
Câmiin tâkına (kemerine) bu yüce, Kıymetli tarihi yazılsa ne olur. Bu güzel ışıklı cami Emîr-i Beyzâ’ya yapıldı. Sene 1316 (Miladi 1889-90)

Müezzin Mahfili
Bismillâhirrahmânirahîm Ve mâ tevfiki illa billâh, ‘aleyhi tevekkeltü…
Anlamı
Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla, başarım ancak Allah iledir. O’na tevekkül ettim.