Eskihisar ve Tavşancıl’a SİT düzenlemesi!

Tavşancıl ve Eskihisar’da bazı alanlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ‘Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı’ olarak ilan edilip, resmi gazetede yer aldı…
Bu konularda bilgi sahibi olmamakla beraber, ortaya çıkan durumu şehir plancısı ve tarihi ve doğal SİT mevzuatları ile ilgili uzman arkadaşlarıma danışıp, az çok bilgi sahibi oldum. Bu düzenlemeyi  ilk okuduğumda, SİT alanlarının kaldırılıp tamamen imara açılması olarak algılamış ve durumdan biraz da tedirgin olmuştum. Ama öğrendim ki, mesele o kadar korkulacak bir durum değilmiş. Yeni düzenlemeye göre, Gebze Eskihisar sahili ve Tavşancıl’ın kuzey ve kuzey doğu  bölgelerinin daha önce 27 Ekim 2017 tarihli 30223 sayılı ‘Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelikte Değişik Yapılmasına Dair Yönetmelik’te SİT alanı olarak belirlenmiş alanlar şimdi  ‘Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı’ olarak ilan edilmiş. Yani, daha önce 1. 2 ve 3. Bölge SİT alanı kavramı kaldırılmış ve sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım olarak adı değişmiş. Yani bu alanlarda yapılaşma olabilir, Belediyeler bu karara uygun bir imar planı hazırlayıp buradaki mağduriyeti giderilebilir. Böylelikle, bu alanlarda arsaları olan, yapı için izin bekleyen uzun, yıllardır süre gelen hak mahrumuna uğrayan ve arsaları üzerinde inşaat yapılamaz şerhi kaldırılıp,  mağduriyetleri  bir nebze de olsa giderilmiş olacak. Düşünün bir arsanız var burada Belediye bir şuyulandırma yapmış ve sizin arsanızın durumu belli olmuş ancak iş yapı yapmaya gelince SİT Alanı olmasından dolayı burada bir inşaat yapmanız imkansız hale dönüşmüş. Bu gibi kargaşa Dilovası Belediyesi’nde de Gebze Belediyesi’nde de yargıya kadar giden sonuçlar doğurmuş ve ortaya mağdur hak sahipleri ve onlarla karşı karşıya kalan bir yerel yönetim çıkmış. 
Daha önce Tavşancıl’da ilçe içerisinden geçen karayolu bile bölgenin kentsel SİT alanı olması hasebiyle buradan geçirilmesi bile sakıncalıydı. Keza köy içerisinde yapılan bazı yapılar yeni SİT engeli olmasına rağmen yapılmış ve oturuma açılmıştı. Eskihisar’da sosyal tesisler, oteller ve restaurantlar yine bu SİT Alanı gölgesinde inşa edilmişti. Yapılan bu düzenleme ile onlar da yasal bir yapıya kavuşmuş oluyor. 
Bu düzenlemeye ilk tepkiyi veren Dilovası Belediye Başkanı Hamza Şayir oldu. Açıklamaları bugün bazı yerel gazetelerde yer aldı. Ancak Şayir’in burada sanki bu yasayı kendisi çıkartmış ya da Dilovası’na Tavşancıl üzerinden  büyük bir zafer kazandırmış gibi bir durum sergilemesi de doğru değil. Bu yasa zaten 2017’de çıkmış bir yasa. Bu gün için yapılan sadece bir düzenleme ve mağduriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yasa üzerinde bir esnetme.  Başkan Şayir’in , ‘Tavşancıl’da 1100 dönümün üzerindeki SİT alanını imara çevirmesi, buradaki 600 bağımsız parsel sahibini mağduriyeti giderilmiş oldu’  sözleri zaten bu düzenlemenin yapılacak olmasını bildiği halde bu işi bir ‘Zafer’ ve ‘Kazanım’ haline çevirme işidir…
Eskihisar’da ilan edilen Sol Etap 1 Doğal Sit Alanı düzenlemesi’de tıpkı Tavşancıl’da olduğu gibi bu bölgede de bazı sürüncemede olan sıkıntıları giderecek gibi. Burada da benzer sorunlar ve muallakta kalan yapılaşma itirazları, şuyulandırma sonrası elde kalan arsaların imarı olmaması gibi sorunlar  bir yerde giderilmiş olacak. Burada daha önce yapılmış tesisler, sahil bandında inşa edilen sosyal tesisler nitelikli bir kimliğe kavuşmuş olacak. Kale etrafında yapılamayan düzenlemeler, SİT Alanı korkusu bir nebze olsun geride kalacak. Macera Parkı’nın yapıldığı günlerde SİT Alanı olmasından dolayı yaşanan sıkıntılar da geç te olsa giderilmiş oldu. Gebze Eskihisar ‘ın bu düzenleme ile yeniden ele alınması ve bütünlüğü için bir proje hazırlanması elzem olmuştur. Kocaeli Büyükşehir, Gebze Belediyesi hatta Kültür ve Turizm Bakanlığı el ele verip bu alanda bulunan Eskihisar Kalesi, Osman Hamdi Bey Müzesi ve köşkünü de içine alan bir mimari proje ile bu alanı bir cazibe merkezi haline getirmeli. Bunun için ülkenin paradan başka bir derdi olmayan sözde mimarlık şirketleri, kent tasarımcıları ya da kentsel dönüşümcülerine ihtiyaç yoktur. Hemen yanı başımızda bulunan Gebze Teknik Üniversitesi’nin Mimarlık Fakültesi gibi bu alanda kendini ispatlamış ve bu alanda katıldıkları yarışmalarda dereceler elde etmiş bir kurumun kapısı  çalınmalı ve Eskihisar  bir marka yapıyarak Gebze’nin hatta bölgenin tanıtımına katkı sağlanmalı… 
Ben şahsen, Gebze Teknik Üniversitesi’nin bu alanda yaptığı çalışmaların tek tek ele  alınıp incelenmesini, ortak bir proje yarışması ile Eskihisar yeniden şekillenmesi gerektiğini düşünüyorum. GTÜ’de öğrenim gören pırıl pırıl mimarlık öğrencileri, bu işi binlerce dolar ya da Avroya yapacak şirketlerden çok daha ucuza mal edecekleri gibi, proje anlamında da bulundukları bölgeye değer katma anlamında önemli bir işi başaracaklardır…
Sonuç olarak; Bakanlık Eskihisar ve Tavşancıl’da ilan ettiği bu SİT kararı ile topu bize, bu şehri yönetenlere atmıştır…
Ya kafa kafaya verilip bu bölgeleri tarihi, turistik, doğal cennet haline getiririz, ya da buralarda zamanla mantar gibi bitecek yapılaşma ve restorasyon adı altında ticarileşmeye mahkum oluruz!