GEBZE EĞİTİMİNDE CUMHURİYETİN İLK YILLARI

Kıymetli okuyucularım bu hafta yazımızda sizlere Gebze’de eğitim süreçleri hakkında kısa bir giriş yapmak istiyorum yakında Eğitimci-Yazar Mahmut Aşıkoğlu ile birlikte yayına hazırladığımız “Geçmişten Günümüze Gebze’de Eğitim” bir bölümünü siz okuyucularımız için burada paylaşmaya çalışıcam Cumhuriyet Dönemi Gebze’de eğitim sürecine birlikte bakacağız…
Cumhuriyet ile birlikte eğitimde önemli adımlar atılmaya başlandı. Eğitimin fiziki ihtiyacını karşılamak için yerel yöneticiler harekete geçmişti.
28 Ocak 1923 Kocaeli’nin ilk valisi Mutasarrıf Halil Vehbi Demirel, döneminde Gebze’de 2 ilkokul eğitime açılmıştır. Cumhuriyet’in ilanından sonraki 19 yıl içerisinde Kocaeli geneli ile birlikte Gebze’de en fazla inşa edilen yapı türü, Kaymakamlık, Özel İdare ve Hükümet Konağı ile birlikte İlkokullar binalarıydı.
1924 yılından sonra 11 yaşına kadar ilk mektep ve ilk mektepten sonra lise öğretimi şeklinde eğitim yapılanmıştı. Özellikle de harf devriminden sonra ilk mektep ve okuma yazma öğretimi çalışmaları hızlanmıştır.
1927-1934 yılları arasında Kocaeli valiliği yapan Eşref Bey, Gebze’de hapishane olarak yapılan binayı 1928 yılında kendi adıyla Eşref Bey Halk Mektebi olarak hizmete sokmuştur. 1934 yılında da 5 sınıflı ilkokula dönüştürülmüştür. Eşref Bey İlkokulu Gebze’nin ilk 5 sınıflı ilkokuludur. O dönemde ilçe maarif müdürü başöğretmen olarak aynı zamanda Eşref Bey İlkokulu’nun da müdürlüğünü yapmaktadır. 1928 yılından sonra Demir Ali Dilek, Mustafa Atabek, Fevzi Özkaya, Şinasi Atay Eşref Bey okul müdürü ve ilçe maarif müdürlüğü de yapmışlardır. 1931-1932 öğretim yılında Gebze’de 46 öğretmen, 22 okul, 1.698 öğrenci bulunmaktadır.
1960 yılına kadar sosyal hayatın, yaşam alanlarının, çarşının merkezi konumundaki Çoban Mustafa Paşa Cami eğitim hizmetlerinin de merkezi idi. Yıllarca Gebze eğitimine hizmet eden Gölcüönü Taş Mektep, Gebze ortaokulu, Gebze Lisesi, Eşrefbey İlkokulu ve Kız Sanat Okulu hep bu merkeze yakın olarak hizmet vermişlerdir. Daha sonraki yıllarda çember devamlı büyük bir şekilde açılmaya başlamıştır. Erkek Teknik Meslek Lisesi, Atatürk İlkokulu, Osmangazi Ortaokulu ve İnönü Ortaokulu bu açılımın ilk yapılaşmaları idi.