GEBZE NEDEN İL OLMALI?

MHP Lideri Sn. Devlet Bahçeli’nin Cumhuriyetin 100. yılında 100 il müjdesi Gebze gibi il olmayı bekleyen ilçelerde sevinçle karşılandı

37 yıldan beri il olmayı bekleyen ve il olmak İçin büyük mücadele veriyor.

GEBZE İLE İLGİLİ TARİHİ BİLGİ

MÖ IV. yüzyılda kurulan Gebze, Bitinya bölgesinin bilinen en eski tarihi MÖ. XII.yüzyıla kadar dayanır. Asya ile Avrupa kıtaları arasındaki en önemli geçit yeri olan Kocaeli Yarımadasına ya birçok ulusun yurdu ya da gelip geçtikleri, uygarlıklarından izler bıraktığı bir yer olmuştur.  Marmara Bölgesinde İzmit Körfezi’nin Kuzey Batısında yer alan ve Kocaeli iline bağlı olan zengin bir tarihi geçmişe sahip, ekonomisi büyük oranda sanayiye dayalı, Türkiye’nin hızla gelişen ve büyüyen bir ilçesi haline gelen Gebze Doğusunda Dilovası ilçesi, batısında Darıca, Çayırova, İstanbul iline bağlı Pendik ve Tuzla ilçeleri, Kuzeyde ise İstanbul iline bağlı Şile ilçesi yer almaktadır. Yüzölçümü olarak, 426.29 km2 ve rakım olarak ilçe merkezinde 190 metre yere sahip olan Gebze’nin il olması konusu son zamanlarda çok fazla gündeme gelmeye başladı.

Cumhuriyetimizin 100. yılında 100 il ve 1000 ilçe olması gerektiğini söyleyen Bahçeli’nin açıklamasının ardından hangi ilçelerin il olacağı vatandaşlar tarafından merakla araştırılmaya başlandı. Büyük ilçelerde yaşayan insanlar ilçelerinin il olmasını heyecan bekliyor. Bunlardan başlıcaları arasında yer alan bir yerde Kocaeli’nin Gebze ilçesi olmuştur. Gebze’nin artık olması gereken yere gelmesini sadece il değil büyükşehirli il olmasını istenmekte. Gebze’nin bulunduğu nüfus, coğrafi, ekonomik, kültürel, ulaşım, teknoloji yönü il olması yönünde avantaj, Kocaeli’nin en kalabalık ilçesi olan Gebze, Marmara bölgesinin en büyük sanayi ilçesidir. İstanbul’a İzmit’ten daha yakın olan Gebze sanayi ve gelişmişlik bakımından önemli bir yerde.

Süre gelen bu tartışma sadece hayal olacak diyen kesimde az değil. Gebze’nin il olmasının hep geçiştirildiği siyasi bir oyun haline getirilerek boş vaatler olduğu söylenmekte. Hükümet bu konuda pek olması yönünde tavır sergilemiyor. Muhalif partilerin veya yerel ilçe teşkilatlarının desteği yeterli görülmüyor. Aksine 2008 yılında Gebze’ye bağlı Darıca, Çayırova ve Dilovası Gebze’den ayrılmış, ilçe bi nevi küçültülmüştür. Bazı kimseler bu girişimin Gebze’nin il olmaması için yapılan bir hamle olduğu yönünde görüş bildiriyor.

Gebze’nin il olması ile ilgili görüşlerimi yazdığım 2016 ve 2020 tarihli makalelerimi sizlere sunuyorum.

GEBZE İL OLMALI

Gebze’nin il olma hikayesi oldukça eskilere dayanmakta. Deyim yerindeyse Gebze onlarca yıldır il olmak için çaba sarf ediyor. Gebze’nin il olma hikayesi merhum Özal’ın “%60 Evet, Gebze vilayet” sloganı ile gündeme gelmişti.

Anavatan lideri Özal Gebze’den Demirel, Ecevit ve Erbakan gibi 12 Eylül’ün siyasi yasaklılarına siyasete dönüş referandumu sırasında Gebze halkının siyaset yasağının devam etmesi noktasında ‘evet’ oyu vermeleri halinde Gebze’yi vilayet yapacağı sözünden sonra Demirel, Çiler, İnönü, Ecevit, Erbakan, Türkeş, Yılmaz gibi birçok lider Gebze’ye her geldiklerinde Gebze’ye il sözü vermiş fakat hiç biride bu sözü tutmamıştı.

AK PARTİ LİDERİ ERDOĞAN VE GEBZE’NİN İL OLMASI

Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti’nin ilk siyasi mitingini Gebze’de düzenlemiş, on binlerce kişinin katıldığı Gebze Meydanı’ndaki mitingde, “Gebze’yi il yapmayacağız ama bir ilde ne varsa Gebze’de olacak” sözünü vermişti. Ancak bu söz tutulmadı. Büyükşehir yasası ile bir ilde ne var ise Gebze’de olması yerine, Gebze İzmit’e mahalle yapıldı. Bu Gebze’ye çok büyük bir haksızlık ve vefasızlıktı. Gebze kamuoyunun bu tepkisini de bizzat Gebze ziyaretinde Sayın Erdoğan’a ilettiğim için tartışma yaşanmıştı.

AK Parti iktidarı döneminde Gebze’ye yapılan en önemli hizmet Gebze’nin dört ilçeye bölünmesidir. Bazıları Gebze’nin dört ilçeye bölünmesine karşı da çıksa bana göre bu çok büyük bir hizmet. Çünkü Gebze artık artan nüfus yükünü taşıyamıyor, ya il olarak veya ilçelere ayrılarak bu yükün kaldırılması gerekiyordu. Gebze’nin dört ilçeye ayrılması gelecekteki Gebze ilinin alt yapısını da böylece oluşturmuş oldu.

GEBZE NEDEN İL OLMALIDIR?

Gebze kesinlikle il olmalıdır. Sayın Ticaret Odası Başkanı’nın dediği gibi Büyükşehirli il olmalıdır. Gebze’nin dört ilçeye bölünmesinin altında yatan sebeplerden birisi de Gebze’nin nüfusunu dağıtmak, yasa gereği 750 bin olan nüfusa yaklaşıldığı için Gebze bölünmüş oldu. Fakat Gebze yine yakın bir gelecek de 750 bin nüfusu zorlayacaktır. Belki bu kez Mollafenari diye bir ilçe kurmak için İzmit lobisi harekete geçebilir.

Gebze’nin il olması için birçok neden var. Öncelikle İstanbul’un güvenliği açısından Gebze il olmalıdır. Güvenlikten sorumlu birçok ilgili ve yetkiliyle yaptığımız özel görüşmelerde, Gebze bölgesi İstanbul’daki yasa dışı iş yapanlar, bir takım terör olayına bulaşanlar, İstanbul’a en yakın olan Gebze bölgesine sığınarak izlerini kaybettirmekte. Öncelikle güvenlik açısından Gebze’nin il olması gerekiyor şeklinde yorumlar alıyoruz.

Gebze bölgesi hem İstanbul hem de İzmit’in arka bahçesi gibi kullanılıyor. Gebze eğitim, sağlık, emniyet ve alt yapı hizmetlerinde devletten yeteri kadar hak ettiği değeri göremiyor. Bugün gerek sanayi potansiyeli, gerekse nüfus artışı dolayısıyla Gebze’ye yapılan yatırımlar büyümenin çok gerisinde. Bölgedeki insanların huzur içerisinde yaşaması için Gebze il olmalıdır.

Gebze’nin ilçe statüsü ile idare edilmesi mümkün değil. İzmit lobisinin etkisi altındaki vilayet merkezinden Gebze sürekli dışlanıyor. Gebze’ye haksızlıklar yapılıyor. Nüfusu vilayet merkezi İzmit’ten daha fazla olan Gebze’de bir eğitim ve araştırma hastanesi henüz yok. Gebze bölgesinde insanlar özel sağlık kuruluşlarının insafına terk edilmiş durumda. Anayasa teminatı altındaki sağlık hizmetlerinden daha fazla yararlanmak için Gebze mutlaka il olmalıdır.

Gebze’nin il olması ile ilgili birçok gerekçe sıralayabiliriz. Kocaeli bölgesini yakından bilen İzmit lobisinin bazen İzmit çetesine dönüştüğünü tespit eden bir gazeteci ve belgeselci olarak Gebze bölgesinin il olması ile ilgili sürekli yazılar kaleme aldım, toplantılara katıldım. Bazen şimşekleri üzerimize çekmemize rağmen yılmadan, yorulmadan Gebze’nin il olma mücadelesi için televizyon programları ve yazılar yazıyorum. Yazmaya da devam edeceğim. Gebze’nin çok eskiye dayanan İl isteği bu kez format değiştirerek eskisinden daha güçlü geliyor. 2000’li yılların başlarında Gebze’nin İl olması için yapılan çalışmalarda 82.Plaka Gebze için afişler, pankartlar ve stickerlar hazırlanmış, kentin her yerinde İl havası oluşmuştu. Gebze’nin önde gelen isimleri defalarca Ankara’ya çıkarma yaparak Başta 9.Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel olmak üzere siyasilere il olma talebini iletmişlerdi. O günkü mücadele olumsuz bitse de Gebze Bölgesi 20 yıl önceye göre çok farklı durumda. Bugün Gebze’nin sade bir İl değil, Büyükşehir olmasını isteniyor.

20 YILDA HERŞEY DEĞİŞTİ
Gebze Bölgesi 20 yıl önceki nüfusunu katlayarak bugün 700 bin sınırına dayandı. Büyükşehir’e nüfus açısından ramak kalırken, Bölge’nin ekonomisi, sanayisi, ticaret hayatı geçmişe oranla kat ve kat arttı. Tek sıkıntı olarak görünen ulaşım içinde yeni Kavşak, Ana Yollar, Dal-Çık’lar ve en önemlisi de Metro çalışmaları yürütülüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan her ne kadar 2002 yılında Gebze’de yaptığı mitingde İl yapmayacağını söylese de Başkan Nail Çiler’in ifadesiyle aradan geçen 14 sene de Gebze için çok şey değişti. Gebze bugün ilçeleri bile hazır olan, sanayinin kalbinde, önemli yolların ulaşım güzergâhında yer alan bir merkez. Bakalım Nail Çiler’in öncülüğünü yaptığı Büyükşehir talebi neler getirecek.

Gebze neden il olmalı?
Gebze’nin il olması yeniden gündemde…
Kocaeli Milletvekilleri Tahsin Tarhan ve Haydar Akar’ın, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Gebze’nin il olması ile ilgili verdikleri kanun teklifi Türkiye gündeminde ses getirdi.
Gebze 30 yıldır il olma mücadelesi veriyor. İl konusunu ilk kez rahmetli Bülent Atasayan gündeme getirmiş, siyasi yasaklar için yapılacak referandumda Gebze halkının yüzde 60 yasakların devamı yönünde oy vermesi halinde Turgut Özal’ın Gebze’yi il yapacağı sözünü aldığını söyleyerek, “Yüzde 60 evet Gebze Vilayet’’ sloganını ortaya atmıştı.
30 yıldır herkes, her lider Gebze’ye il sözü vermiş, Ak Parti lideri Sayın Erdoğan parti kurulduktan sonra ilk mitingini Gebze’de düzenlemiş, Gebze Meydanı’nda Gebze’yi il yapmayacağız ama bir ilde ne varsa Gebze’ye getirerek Gebze’yi yerinden yöneteceğiz sözünü vermiş, daha sonra Gebze ‘’Büyükşehir Yasası’’ ile eli kolu bağlanıp İzmit’e mahalle yapılmış.
Gebze’nin il olma isteği sürekli gündemde. İstanbul ve İzmit arasında sıkışıp kalan Gebze’nin çok büyük sorunları var. Gebze bölgesi İstanbul’un sanayi çöplüğü ve rant merkezi haline geldi. Gebze sorun ve sıkıntılardan kurtulmak için mutlaka il olmalıdır. Gebze bölgesinin il olması güvenlik, asayiş, çevre ve Gebze bölgesinin geleceği sorunudur.
45 yıllık gazetecilik hayatının 40 yılını Gebze’de geçiren belgeselci ve gazeteci olarak Gebze’nin il olması ile ilgili bu tespiti yaptıktan sonra, Kocaeli Milletvekilleri Tahsin Tarhan ve Haydar Akar tarafından Meclis’e verilen kanun tasarısı ile ilgili basında yer alan haberi sizlerle paylaşmak istiyorum.
Gebze’nin İl Olması ile İlgili Kanun Teklifi
CHP Kocaeli Milletvekilleri Haydar Akar ve Tahsin Tarhan Gebze’nin il olması için kanun teklifi verdi. Teklif ile Gebze adında yeni bir il ve Mollafeneri ile Hereke adıyla da 2 yeni ilçe kurulması istendi. Gebze il yapılırsa, iki ilçesiyle birlikte 750 bin kişilik nüfusa sahip olacak. Göç alan bir ilçe olan Gebze’nin nüfusu her yıl 20 bin kişi artıyor.
60 YILDA NÜFUS 18 KAT ARTTI
Kanun teklifinin gerekçesinde şu ifadelere yer verildi:

• Gebze gelişen ekonomisi, artan nüfusu, artan kamu hizmeti ihtiyaçları bakımından il olabilecek potansiyele sahip bir ilçedir.
• 60 yılında ilçe nüfusu 30 bin 412 iken, sanayileşmeye paralel olarak yaklaşık 18 kat artmış ve 2007 yılında 521 bin 291’e ulaşmıştır.
• 2019 yılı sonu itibarıyla ise Gebze’de toplam 382 bin 116 vatandaşımız ikamet etmektedir. Gebze il olması durumunda ilçeleriyle birlikte yaklaşık 750 bin nüfusa sahip olacaktır” denildi.
  YILDA 20 BİN KİŞİ
  İlçede doğum oranının ölüm oranına göre yüksek olduğunun belirtildiği gerekçede, Gebze nüfusunun yıllık 20 bin kişi civarında arttığı belirtildi.
  Kanun teklifinde “Gebze, coğrafi konum, nüfus, sanayi, teknoloji, güvenlik ve kamu hizmetleri bakımından il olmaya hazır durumdadır.” denildi. Teklifin yasalaşması halinde Gebze, il olurken; Gebze’ye bağlı Mollafeneri ve Hereke adıyla da iki yeni ilçe kurulacak (Kaynak: Medya kuruluşları, gazeteler)
  Gebze kamuoyuna büyük görev düşüyor
  Gebze’nin il olması konusu çok önemli. Gebze’nin gerçekten çok büyük sorun ve sıkıntıları var. Bu sorunlar artarak devam ediyor. Gebze kamuoyuna büyük görev düşüyor. Gebze’nin neden il olması gerektiği ile ilgili bilimsel, sosyal, ekonomik, kültürel ve stratejik çalışmalar yapılmalı. Panel, sempozyumlar düzenlenmeli, akademik çalışmalar yapılmalı. Gebze’nin il olması siyasi düşüncelerin ötesine taşınıp çok genel ele alınmalı.
  Gebze her bakımdan sürekli büyüyor sorun ve sıkıntılar artıyor. Kocaeli Valiliği ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Gebze bölgesine yetemiyorlar. Gerek Vali Bey ve gerekse Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanının haftada bir gün Gebze’ye gelmeleri sorunları çözmeye yetmiyor.
  Öncelikle devletimizin önemli kurumları Gebze’nin geleceği ile ilgili bir araştırma ve çalışma yapmalı. Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan’a Gebze’nin geleceği konusunda bir rapor gönderilmeli.
  Gebze Ticaret Odası’na Tarihi Görev
  Gebze’nin neden il olması gerektiği ile ilgili Gebze Ticaret Odası inisiyatif almalı ve Gebze’nin neden il olması gerektiği konusunda bilimsel ve akademik çalışma ve araştırmalar yapmalı. Gebze Ticaret Odası Başkanı Sayın Nail Çiler, il konusunu her yönü ile ele alacak partiler ve siyaset üstü çalışma yapacak bir platform oluşturmalıdır.
  Gebze bölgesinin geleceği için Gebze il olmalı. Gebze il olarak, İstanbul Ağva ile bağlanarak Marmara ve Karadeniz’e kıyısı olan Türkiye’nin 82. ili olarak ‘İller Tarihi’nde yerini almalıdır.

Demokrat Kocaeli Gazetesi köşe yazarı Uğur Ulusoy 4 Mayıs 2023 tarihinde yayınladığı Sizce Gebze il olmalı mı? Adlı makalesi

 

Bu mesleğe başladığım günden beri yani 25 yılı aşkındır hep “ Gebze il olmalı” cümlesini duymuşumdur.

Bu söylemler özellikle seçim dönemlerinde daha fazla dillendirilir.

Seçim mahalline girdiğimiz şu günlerde Gebze’nin il olması konusu yine gündeme geldi.

Millet İttifakı’nın büyük ortağı CHP’nin dördüncü sıra milletvekili adayı ve Gebze’nin tanınmış isimlerinden ticaret odası eski başkanı Nail Çiler, seçim çalışmaları kapsamında gittiği yerlerde konuyu dillendiriyor.

Bilindiği gibi daha evvel de Gebze’nin Büyükşehir olması için açıklamalarda bulunuştu.

Konuyla ilgili TBMM Başkanvekili ve  Kocaeli Milletvekili Haydar Akar  ile CHP Kocaeli Milletvekili Tahsin Tarhan, geçtiğimiz yıllarda Meclis’e Gebze‘nin il olması için  bir önerge vermişti. 

Marmara Bölgesi’nin en büyük sanayi ilçesi konumundaki Gebze, İstanbul’a da çok yakın bir yerleşim birimi.

2008 yılında Çayırova, Dilovası ve Darıca daha evvel bağlı oldukları Gebze’den ayrılmış ve ilçe statüsüne getirilmişti.

***

Gebze’nin önde gelen araştırmacı gazetecilerinden ve belgeselci İsmail Kahraman, “Gebze bölgesi hem İstanbul hem de İzmit’in arka bahçesi gibi kullanılıyor.

Gebze eğitim, sağlık, emniyet ve alt yapı hizmetlerinde devletten yeteri kadar hak ettiği değeri göremiyor.

Bugün gerek sanayi potansiyeli, gerekse nüfus artışı dolayısıyla Gebze’ye yapılan yatırımlar büyümenin çok gerisinde.

Bölgedeki insanların huzur içerisinde yaşaması için Gebze il olmalıdır. 

Gebze’nin ilçe statüsü ile idare edilmesi mümkün değil.

İzmit lobisinin etkisi altındaki vilayet merkezinden Gebze sürekli dışlanıyor.

Gebze’ye haksızlıklar yapılıyor.

Nüfusu vilayet merkezi İzmit’ten daha fazla olan Gebze’de bir eğitim ve araştırma hastanesi henüz yok.

Gebze bölgesinde insanlar özel sağlık kuruluşlarının insafına terk edilmiş durumda.

Anayasa teminatı altındaki sağlık hizmetlerinden daha fazla yararlanmak için Gebze mutlaka il olmalıdır” diyor.

***

İsmail Bey, bölgede yaşayan biri olarak durumu çok güzel analiz etmiş.

Açıkçası ben İzmit’te yaşayan biri olarak ne sosyal ve kültürel hayat ne de eğitim ve sağlıkla ilgili Gebze’ye hiç gitme ihtiyacı duymadım.

Aynı şekilde Gebze ve civarında yaşayanlar da “Bu akşam iş çıkışı İzmit’e gidelim de sinema izleyelim” diye düşündüğü zannetmiyorum.

Bu ve bunun gibi örnekleri elbette çoğaltabiliriz.

Gebze ve İzmit arasında sadece ekonomik bağ olduğu kanısındayım.

Konuyla ilgili AK Parti Kocaeli Milletvekili ve 28. Dönem Milletvekili Adayı Radiye Sezer Katırcıoğlu’na da ziyareti sırasında Gebze konusunu gündeme getirerek “Muhalefet adayları Gebze’nin il olması gerektiğini söylüyor. Gebze sizce il olmalı mı” diye sordum.

***

Katırcıoğlu da, “Bir yerin il olması için oturup konuşmak lazım, oraya sormak lazım. Akademisyenler, bu konunun uzmanları oturup, tartışıp, ölçüp biçmesi lazım.

Gebze’ye ne katar, ne getirir, ne götürür fizibilite yapılıp buna karar verilir.

İl sayısında çoğalmaya, artırmaya gidilecekse bunun başında Gebze olması lazım zaten.

Ama bunların hepsinin hem akademik olarak hem bilimsel olarak çalışılması gerekir.

Ona göre insanlara sorulup sonra karar verilmesi lazım.

Ancak tekrar söylüyorum eğer böyle bir çalışma yapılacaksa birinci sırada Gebze olsun diye biz onun çalışmasını bu şehrin evlatları olarak Kocaelili olarak ilk önce biz takip ederiz. Politikamızda küçük küçük parçalar değil bir bütünde, birliktelikte fayda olduğu düşüncesi var.

Ama böyle bir kanaat olursa çalışılır ve böyle bir süreçte de biz her zaman Gebze’yi birinci sırada destekleriz ve ilk önce o bayrağı tutan biz oluruz” diye yanıt verdi.

Siyasetçilerin konuyla ilgili açıklamalarını irdelediğimde ciddi anlamda bir talep olursa ve konu iyiden iyiye sıcak tutulup gündeme getirilip kamuoyunu meşgul ederse birkaç yıl içerisinde Gebze’nin il olması kaçınılmaz gibi geliyor…

Gebze’nin il olmamasını isteyenler Gebze’nin il olması halinde yönetim açısından sıkıntılar baş göstereceğini bunula birlikte fırsatçıların Gebze’nin adeta kanını emeceğini belirtiliyor. Hali hazırda Gebze’de gerçekleştirilen önemli projeler halen Kocaeli Büyükşehir ve bakanlıklar sayesinde merkezi yönetimden gelindiği unutulmamalı. Bu sorunlar olduğu sürece Gebze il olma tartışması devam edeceği gözüküyor.