GEBZE’DE HAMAMLAR

“Bir Şehirde en önemli üç şey; Kanalizasyon, Hamam ve Kütüphanedir. Çünkü; Kanalizasyon şehrin kirini, Hamam bedenin kirini,Kütüphanelerde ruhun kirini temizler.” Fatih Sultan Mehmed Han
Kıymetli okuyucularım bu hafta Gebze’de bulunan ve medeniyetimizde önemli yer tutan hamam konusunda biraz değinmeye çalışıcam…

Gebze hamamlar konusu önemli bir husustur tarihi iki hamamın yanısıra modern hamamlarda oldukça talep görmektedir. Tarihi hamamların kullanımı ve sürdürebirliğini kontrol edilmesi önemli bir husus olduğunu buradan tekrar değinmek istiyorum…
Gebze’de çok eski Menzilhâne hamamıyla Çoban Mustafa Paşa tarafından yapılan iki taraflı çifte büyük hamam vardır. Mustafa Paşa hamamının bir kısmı şimdi depodur. Diğer kısmı da kereste anbarı halindedir. Bu hamam Almanların 1927‘de yazdıkları Türk Hamamları eserinde uzun uzadıya resim ve planlarıyla tavsif edilmişdir. Bu hamam câmi ile beraber yapıldığı için Mısır’dan da mozayikli bazı taşlar getirilmiş ve nefis bir tarzda yapılmışdır. Lâkin kapı tarafındaki dükkânların yanması sebebiyle kitâbesi ortadan gayb olmuşdur. Hamamın tarz-ı inşâsı diğer hamamların olduğu gibidir. Yalnız tertibât-ı dahilisinde bazı farklar vardır. Yıkanılan kısımlar nisbeten ufakdır. Çok esaslı yapılan bu hamamın tarz-ı miʻmârîsinde Sinan’a mahsus hususiyetler nazara çarpar.
Menzilhâne hamamı Sultan Orhan semtindedir. Geçen sene burası açıkdı. Bu sene kapalıdır. Halkın temizliğinde mühim bir âmil olan hamamların böyle metrûk kalmaları şâyân-ı esefdir. Burası Mustafa Paşa hamamına nisbeten daha ufakdır. Lâkin çok şirindir. Gebze’de en eski hamamlardan biridir. Hamamda iki kubbe yan yana bir kemerle birbirine merbûtdur.
Hamamların detaylı olarak incelemek isteyenler için Ahmet Yavuzyılmaz’ın “Hamamlar” ile yakında yayınlayacağımız kitap çalışmamızı inceleyebilirsiniz bize bu konuda öncü olan ecdadımızı rahmet, minnet ve şükranla yad ediyorum…
Kaynak Süheyl Ünver Gebze-İzmit-Ahmet Nezih Galitekin