SAKIZ AĞACI

Kıymetli okuyucularım bu yazımızda sizlere Eskihisar’da tarihi Sakız Ağacı hakkında bahsetmek istiyorum. Çocukluğumuzun geçtiği ve merhum hocam Fatih Müderisoğlu’nun söylemi bir tarihe sahipsiniz hemde tarihi yeniden yazmaya gerek yok tarih burada ve bunun farkına varmanız ise en büyük zenginliktir.
Kültürel bir miras olan Sakız ağacı yüksek bir ekonomik değeri olan sakızdan, tıp, eczacılık, gıda ve kozmetik gibi birçok alanda faydalanılmaktadır.
Sakız ağacı, Akdeniz Bölgesi’nde yabani olarak yetişen, her zaman yeşil, önemli bir maki elemanıdır. Özellikle Çeşme – Karaburun (Batı Ege) arasında yoğun olarak yetişiyor. Sakız ağacı, her zaman yeşil olması ve toprağı örtmesi sebebiyle toprak erozyonunu önlemeye de yardımcı olan, orman yangınlarında bile kısa sürede kendini yenileme kapasitesine sahip bir ağaç. Sakız ağacının çok çeşitli varyeteleri var ancak sakız veren varyetesi sadece İzmir Çeşme Yarımadası’nın olduğu yerde ve Yunanistan’ın Sakız Adası’nda var. Sakız veren tür sakız ağacının bir kültür formu. Bu tür Türkiye’de çok az miktarda yetişiyor. 2008’de yapılan kayıtlara göre 300 tane sakız veren ağacımız var. Aslında geçmişte Sakız Adası’nda bulunan miktar kadar sakız ağacının İzmir’in Çeşme Yarımadası’nda da bulunduğu ve yörenin önemli bir sakız üretim merkezi olduğu biliniyor. Fakat Yarımada’da son yıllarda kırsal nüfusun azalması, sakız ağaçlarının kesilerek kereste olarak değerlendirilmesi ve mübadeleyle birlikte göç eden yerel halkla birlikte mevcut üretim kültürünün kaybolması gibi sebeplerden, sakız ağacı yetiştiriciliği olumsuz etkilenmiş.
Sakız, odun dışı ürünler kapsamında değerlendirdiğimiz bir ağaç türü. Eskihisar Sakız ağacı bölgemiz için önemli bir değer oluşturmakta ve adına bir işletmekte bulunmaktadır Eskihisar tarihinde birçok şey değişirken 450 yılı aşkın bir süredir ayakta olan bu tarihi çınar 13,4 metre boyunda olup, çevresi 406 cm’dir. Sakız Adası, Çeşmeden getirilmiştir.
Kocaeli Tarih Ansiklopedisinde yayınlanan “Sakız Ağacı” maddesinde alınan bu yazı için Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Başkanı Doç. Dr. Tahir Büyükakın’a, tüm çalışanlara ve paydaşlarına sonsuz teşekkürlerimi sunarım.