UZMANLARDAN ZAYIFLAMA İĞNESİ UYARISI
Son yıllarda obezite tedavisinde ve kilo kontrolünde sıkça tercih edilen ‘zayıflama iğneleri’, hızlı kilo kaybı sağlarken safra kesesi hastalıkları riskini artırabiliyor. Memorial Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Op. Dr. Ali Can Yalı, bilinçsiz ilaç kullanımına karşı uyarılarda bulunarak tedavinin mutlaka hekim kontrolünde ve kişiye özel planlanması gerektiğini vurguladı.
Obeziteyle mücadelede tokluk hissi sağlayarak iştahı baskılayan GLP-1 reseptör agonistleri (zayıflama iğneleri), egzersiz ve diyete oranla yüksek kilo kaybı sağlasa da safra kesesinde taş oluşumunu tetikleyebiliyor. 2022 yılında JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan ve 100 binden fazla katılımcının incelendiği bir araştırmaya göre, bu ilaçlar safra kesesi ve safra yolu hastalıkları riskini göreceli olarak yaklaşık %37 oranında artırıyor.
Hızlı Kilo Kaybı Safrayı Yoğunlaştırıyor
Zayıflama iğnelerinin safra kesesi üzerindeki olumsuz etkilerinin temelinde iki ana neden yatıyor:
Kolesterol Yoğunlaşması: Hızlı ve belirgin kilo kaybı, safranın kolesterol açısından yoğunlaşmasına ve taş oluşumuna zemin hazırlıyor (benzer bir durum obezite cerrahisi sonrasında da görülmektedir).
Boşalma Fonksiyonunun Yavaşlaması: İlaçların safra kesesinin boşalma fonksiyonunu etkileyerek safranın kesede daha uzun süre kalmasına neden olabildiği düşünülüyor.
Safra Kesesinde Taş Olanlar İğne Kullanabilir mi?
Safra kesesinde taş bulunmasının zayıflama iğnesi kullanımına mutlak bir engel teşkil etmediğini belirten Op. Dr. Ali Can Yalı, hasta öyküsünün detaylı incelenmesi gerektiğine dikkat çekti. Daha önce safra kesesi ağrısı, iltihap (akut kolesistit), safra kanalına taş düşmesi veya pankreatit geçiren hastaların tedavi öncesi mutlaka genel cerrahi uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.
Hiçbir şikayeti olmayan safra taşı hastalarının ise sadece bu ilacı kullanmak için ameliyat edilmesine gerek duyulmuyor. Önemli olanın, mevcut safra kesesi hastalığı ile tedaviden beklenen yararın birlikte değerlendirilmesi olduğu ifade ediliyor.
Karnın Sağ Üst Bölümündeki Ağrılara Dikkat
Zayıflama iğnesi kullanımı sırasında ortaya çıkan her karın ağrısı basit bir yan etki olarak geçiştirilmemeli. Uzmanlar, özellikle karnın sağ üst bölümünde şiddetli veya uzun süren ağrı, tekrarlayan kusma, ateş ve sarılık gibi belirtiler ortaya çıktığında, safra yollarına ait komplikasyonlar şüphesiyle vakit kaybetmeden tıbbi destek alınması konusunda uyarıyor.