SON NEFESTE BİR FATİH VE GEBZE


Resul Orman

Resul Orman

07 Mayıs 2021, 12:11

Kıymetli okuyucularım Fatihler Şehri Gebze söyoemimin bir fatih'i olan ve bu hafta Vefatının 540. Sene-i devriyesi olan Fatih Sultan Mehmed Han, II. Mehmed yani Fatih Sultan Mehmed Han kimdir, kısaca hayatı ve tarihe mâl olmuş sözleri değinmeye çalışıcam. 
Devlet-i Aliyye’nin 7 padişahı olan Fatih Sultan Mehmed, 30 Mart 1432 tarihinde Edirne'de doğmuştur. Tam adı Mehmed Bin Murad'tır. Babası II. Murad Han olup, annesi ise Hüma Hatun'dur. Osmanlı tarihinde ilk kez, iki defa padişah olan ilk  sultan olma özelliği taşır. 
1451 yılında ikinci kez tahta çıkan Fatih Sultan Mehmed, 1453 yılında İstanbul'u fethetti. 30 yıl hüküm sürdü ve tarih kitaplarına ''Çağ Açıp Çağ Kapatan Padişah'' olarak geçmiştir tıpkı büyük atası olan Balamir gibi yine çağ açıp, çağ kapatmıştır. Batılılar "Büyük Kartal",  ''Büyük Türk'' ve ''Dahi Türk'' ünvanları ile bilmektedir. Fatih Sultan Mehmed, çocukluğunda iyi bir eğitim gördü. Türkçe ve Arapça dışında Farsça, Sırpça, Latince ve Yunanca öğrendi. İlk kez tahta çıktığında sadece 12 yaşındaydı. 21 yaşında İstanbul'u fethetti ve Osmanlı İmparatorluğunun ''7 Cihana Hükmeden'' bir imparatorluk olmasını sağladı. 
İkinci kez tahta çıktığında 19 yaşında olan Fatih Sultan Mehmed'in en büyük hedefi İstanbul'u fethetmekti. 
Fatih Sultan Mehmed (1451-1481) hükümdarlığı süresince bizzat 25 sefere katılmış ve Begrad seferinde yaralanmıştır.  Sınırları Tuna'dan Kızılırmak'a kadar genişleyen Devletinin başşehri olarak İstanbul'u almak ve Hz. Peygamber'in övgüsüne mazhar olmak en büyük ideali idi Fatih Sultan Mehmed'in. İstanbul'u almak için Boğaz'a hâkim olmanın şart olduğunu bilen Sultân Mehmed, 1452'de Boğazkesen Hisârı dediği Rumelihisârını inşa ettirdi. Karşısında Yıldırım'ın inşa ettirdiği Anadoluhisârı yükseliyordu ve artık Osmanlının izni olmadan boğazı geçmek mümkün değildi. 

Planı sezen İmparator zor durumdaydı. Bizans'lılar parlayan ateşlerine ve Hz. Meryem'e güveniyorlardı. Ancak 1453 Şubatında Edirne'den yola çıkan toplar 5 Nisanda İstanbul önlerine geldi. 6 Nisan'da muhasara başladı. 53 gün süren muhasara sırasında Fâtih'in ordusu, tarihe geçen kahramanlıklar yazdı.Muhasaranın 53. Günü Hz. Peygamber'in müjdelediği fetih 29 Mayıs 1453 günü gerçekleşti ve Osmanlı ordusu tekbir sesleriyle Topkapı ve Eğrikapı yönlerinden İstanbul'a girdi. Ayasofya'ya sığınan on binlerce insanın burnu bile kanamadı ve İslâm Hukukunun bu konudaki hükümleri aynen uygulandı ve herkese temel hak ve hürriyetleri tanındı.
İstanbulu fetheden Sultan Mehmed 1100 yıl hüküm süren Doğu Roma İmparatorluğunu ortadan kaldırdı ve Fatih ünvanını aldı. Fethin hemen ardından Mehmed şehrin onarımına başladı. Fatih, Rum Ortodoks Patrikhanesi, Ermeni Patrikhanesi ve Yahudi hahambaşı bulunmasına izin verdi. 6 Ocak 1454'te Yorgo Skolaris'i yeni Ortodoks patriği olarak atadı. Ayasofya camiye çevrildiğinden Patrikliğe resmî makam yeri olarak Havariyun Kilisesi verildi. Şehirdeki Yahudilerin hahambaşı olarak Moşe Kapsali atadı. 1461 yılında ise Bursa Psikoposu Hovakim İstanbul Ermeni Patriği olarak atandı. 

Mehmed Theodosius Forumu'nun olduğu yerde ilk sarayının inşasını başlattı. Daha sonraki yıllarda ise Sarayburnu'nda Topkapı Sarayı'nı inşa ettirmiştir.
Fatih Sultan Mehmed Han yeni bir sefer üzereyken Gebze'de ordusu ile otağını kurup ve vefat edeceği çayırlık alana Hünkar veya Sultan Çayırı, daha önce ismi ise Tekfur Çayırı olarak kaynaklarda yer almaktadır. 

Gebze’de, Fatih Sultan Mehmed'in son kez otağını kurmak zorunda kaldığı ve rahatsızlanarak vefat ettiği tarihi alandır ve yerin şuan ki durumu tarihi bir muammadır. Döneminde bir vakıfa belli bir yıl aralığında kiraya verildi ama toplum içinde ki olumsuz yansıması bir diğer söylemle infial oluşturmasından sonra kiralama işlemi iptal edildi. Bu süreçten sonra alan tahsili için Gebze Belediyesi Başkanı Zinnur Büyükgöz tarafından amansız bir takip ve ısrardan sonra Gebze Belediyesine devri yapılarak aslına uygun bir şekilde alanın Tarihin ışığında, uzman bir akademik kadro desteği ile birlikte halkın hizmetine sunulmak için çalışmalar başlandı. Tarihi yerin projelendirme çalışması için ayrıntılı bir çalışma yapan Gebze Belediyesine tarihe verdikleri bu değer sebebiyle teşekkürler sunuyorum. Fatih Sultan Mehmed Han’ın sefer ile ilgili Gedik Ahmet Paşanın Otranto seferinden ötürü son sefer yerinin İtalya olduğu söylenmektedir bununla ilgili merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan hocanın Gebze konuşmasında İtalya seferi üzereyken Gebze’de fenalaştı ve vefat ettiği söylemişti. Yine yakın bir zamanda Prof. Dr. Erhan Afyoncunun Fatih Sultan Mehmed Han’ı anma panelinde konuşmasında Mısır seferinde olduğu bilgisini vermişti buna o dönemde ki Memlükler olan gerginliğe bağlayabiliriz bende araştırma yaptığımda Sultan İkinci Beyazıd Han’ın savaşması ve sonunda Yavuz Sultan Selim Han’ın Fethiyle Mısır seferinin son bulması bu söylemi güçlendiren ayrı bir nokta olarak değerlendirilebilir. Bu söylemler dışında Fatih Sultan Mehmed Han Nigris (Gut) hastalığında 3 Mayıs 1481 yılında Hünkar Çayırı şimdi denilen yerde Gebze’de vefat etmiştir.
Çeşme IV. Mehmed Dönemi'nde 1659 tarihinde Sadrazam İbrahim Paşa tarafından yaptırılmış ve bazı onarımlarla günümüze kadar ayakta kalabilmiştir. Hünkar Çayırı denilen yerde bulunan Hünkar Çeşmesi, IV.Mehmed zamanında, Sadrazam İbrahim Paşa tarafından, Fatih Sultan Mehmet anısına 1659 tarihinde yaptırılmıştır. Çeşmenin önüne Fatih Sultan Mehmed’in bir anıtı dikilmiştir. Halk arasında Fatih Sebili diye de adlandırılan çeşme, Fatih Sultan Mehmet’in otağını kurduğu yerdir. Namazgah Çeşme’si olması çok önemlidir Gebze’miz ve tarihimiz açısından.
Hünkar Çayırı ile ilgili olarak Tarihçi-Yazar Mustafa Armağan ile birlikte ziyaret edip, alan üzerinde bilgilendirmelerde bulunduk, ardından rahmetli Prof. Dr. Ahmet Haluk Dursun hocayla en son buraya ziyaret etmiştik sizle birlikte bir daha ziyaret etme imkanım oldu sağolun diye sözlerine ekledi ve sonunda bu alanın tarihi düzenlemesi için size güveniyorum demesiyle bize tarihi bir sorumluluk yüklemiş oldu ki bu benim için bir büyük bir sorumluluktur artık bundan sonra daha çok çalışma yapmam anlamına da geliyordu. Kısa bir zaman sonra Macaristan Tika Eski Bölge Kordinatörü Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak alan üzerinde ki incelemeler bulunup, fikir alışverişinde bulunduk bunun yanı sıra
1995 yılında merhum Gebze Belediye Başkanı Ahmet Pembegüllü tarafından Hünkar Çayırı ve Çeşmesi başı boşluktan kurtarılmış tabiri caizse tüm pisliklerden arındırılmıştı. Tarihe ve Gebze’mize adeta yeniden kazandırılmıştı bu alan geçtiğimiz hafta içi alınan kararla, daha doğrusu yoğun çalışmalar ve çabalar sonuncunda Gebze Belediyesine verilerek yeni bir tarih merkez haline getirilmeye çalışılacak inşallah Gebze Belediyesi bu çalışmalarda başarılı “Fatihler Şehri Gebze” ismiyle anılmasına vesile olur.

***

Kıymetli okuyucularım yazar ve eser tanıtımında Gebze'nin yetiştirdiği değerlerden olan Eğitimci-Yazar İbrahim ERDEM hocamızdan bahsetmek istiyorum. Bugün Gebze kültürü ile ilgili araştırmalarda başvurduğum kaynak çalışmanın yazarı olan hocamızın mutlak yetişmesinde kendi aile değerleri ve Prof. Dr. Necati DEMİR hocamın etkisi olduğu her vakit, her kelamda hissedebiliyor bu konuda böyle değerlerle birarada olmaktan hem şahsım, hemde bölgem adına gurur verici. İbrahim hocam hakkında biraz bilgi paylaşmak,  kendisini anlatmak istiyorm 14 Aralık 1985'de Gebze doğmuş  aslen Artvinlidir. İlköğretim ve Lise Gebze'de, Lisans Cumhuriyet Üniversitesi Türkçe Öğretmenliği ( Sivas), Gebze Halk Kültürü tezi, Marmara Üniversitesi'nde Eğitim Yönetimi ve Denetimi alanında Tezli Yüksek Lisans Uluslararası hakemli  bir dergide Arapça  İngilizce ve Türkçe olarak yayınlanmıştır. 2018'de Gebze Belediyesi tarafından yayınlanan "Kıtaları Buluşturan Tarihsel Geçiş Üzerinde Bir Kent; Gebze Somut Olmayan Kültür Mirası eserinde Ebu Süfyan yazısı ve kültür çalışmaları ile kitabın gelişiminde büyük katkı sunarak eserin oluşumunda büyük etki oluşturmuştu. Bunun yanısıra birçok konferans, panel ve sempozyum düzenleme kurulunda yer almıştır. 2018'de Mesaj Fm'de Ufuk Karakaş ile ortak bir programda yapmışlardı. Şuanda çeşitli tv programlarda katılan ve ayrıca bunun yanısıra İlim Yayma Cemiyeti Gebze Şubesi yönetiminde yer alan hocamız kültür ve sanat çalışmalarına devam etmektedir. Kendisine çalışmalarında şahsım ve Gazetemiz adına başarılar diliyorum.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.