Tüketici Olarak Haklarımızı Biliyor Muyuz?  (3)


Av. Selver Öztürk

Av. Selver Öztürk

23 Nisan 2021, 09:00

Bu başlık altındaki diğer yazılarda tüketici olarak sahip olduğumuz bir takım haklardan söz etmiştik. Hakların neler olduğunu bilmek kadar, haklarımızı kullanamadığımız takdirde hangi hukuksal yollara başvurabileceğimiz de önemli bir konu. Bu nedenle bugün, haklarımız engellendiği takdirde başvurabileceğimiz yasal yollardan bahsetmek istiyorum.

****

Tüketici haklarının devlet eliyle korunması ve bu doğrultuda bir kısım önlem ve işlemlerin yapılması Anayasamızda açıkça düzenlenmiştir. Anayasa 172. maddede tüketicinin korunması başlığıyla  'Devlet, tüketicileri koruyucu ve aydınlatıcı tedbirler alır, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini teşvik eder. ' denmektedir. Bu sayede tüketici hakları konusunda devlet yükümlülük altına girmekte ve bu yükümlülük, en önemli kanuni metin olan anayasamızda kendisine yer bulmaktadır. 

Tüketici hukukumuz, diğer birçok ülkeye nazaran ileri seviyede düzenlemelere sahiptir. Bu alanın geliştirilmesi için bazı idari kurumlar oluşturulmuş, özel nitelikli tüketici mahkemeleri kurulmuş ve en önemlisi de tüketici hakem heyetleri kurularak yasal sürecin kısaltılması amaçlanmıştır.

Tüketici Konseyi, Reklam Kurulu ve Reklam Konseyi, söz ettiğimiz idari kurumlardandır. Bu kurumların genel olarak amaç ve işlevleri, ülkemizde tüketici hukukunu geliştirmek, tüketicilerin bilinçlenmesini sağlamak, tüketicinin yanıltılmasını engellemek ve aydınlatılmasını sağlamak, hukuki süreçlerin hızlandırılmasıdır. Bu amaçla, uluslararası gelişmeler de değerlendirilerek, bir kısım tavsiye ve araştırma sonucu gerekli kurumlarla ve bakanlıkla paylaşılır. İdari kurumların yaptıkları bu çalışmalar bir nevi mutfak işlevi görmektedir. Yapılan bu çalışmalar mevcut yasal düzenlemelerin şekillenmesinde de etkilidir.

Peki doğrudan doğruya başvurabileceğimiz yasal yollar nelerdir? Bu aşamada tüketici hakem heyetleri ve tüketici mahkemeleri karşımıza çıkıyor. Talep edeceğiniz meblağa göre öncelikle tüketici hakem heyetine ya da doğrudan doğruya mahkemeye başvurabilirsiniz. Hangi meblağ üzeri için hakem heyetine başvurulacağı ya da doğrudan dava açılabileceği her yıl yeniden değerleme yapılarak belirlenmektedir. Doğrudan mahkemeye başvurulması gereken bazı durumlarda, ilk olarak arabuluculuk sürecine gitmeniz gerekebilir.

Tüketici hakem heyetleri, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla kurulmuştur. Her il merkezinde, ve bazı durumlarda ilçe merkezlerinde en az bir tüketici hakem heyeti kurulmaktadır. Heyet,  kamuyu, satıcı tarafı ve tüketici tarafı temsil eden üyelerden oluşturulmaktadır. 2021 yılı için tüketici hakem heyetlerine yapılacak başvuruların parasal sınırları şu şekildedir: 

  • 7.550,00 Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda İlçe Tüketici Hakem Heyetleri,
  • Büyükşehir statüsünde olan illerde 7.550,00 Türk Lirası ile 11.330,00 Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri,
  • Büyükşehir statüsünde olmayan illerin merkezlerinde 11.330,00 Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri,
  • Büyükşehir statüsünde olmayan illere bağlı ilçelerde 7.550,00 Türk Lirası ile 11.330,00 Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri, görevlidir.

Bu değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamamaktadır. Başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir. Tüketici hakem heyetinin kurulmadığı ilçelerde ise başvurular ilçe kaymakamlığına yapılmaktadır. Verilen kararlar, mahkeme kararı gibi kabul edilir. Kararın tebliği tarihinden itibaren 15 gün içerisinde heyetin bulunduğu yerdeki Tüketici Mahkemesi' ne itiraz edilebilir. Ancak Tüketici Mahkemesi' nin vereceği karara karşı başka bir mahkemede itiraz edilemez.

Yukarıda belirtilen meblağların üzerindeki uyuşmazlıklar için ise Tüketici Mahkemelerinde dava açılması gerekmektedir. Bu davaların kısa sürede sonuçlandırılması için istisnai yargılama usulü olan basit yargılama usulü kabul edilmiştir. Bu dava da, tıpkı hakem başvurusunda olduğu gibi tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki mahkemede açılabilir.  Mahkemelerin dava konusuna ilişkin herhangi bir kısıtlamaları bulunmamaktadır.  Bununla beraber, tüketicilerin hak aramalarını kolaylastirmak icin tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlık tarafından açılan davalar harçlardan muaf tutulmuştur. Yukarıda belirttiğimiz şekilde hukuki yollara başvurabilir ve haklarınızı talep edebilirsiniz.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.