Dilovası Sanayisinin Canlı Şahidi Dr. Metin Eriş Hayatını Kaybetti
Türk sanayi tarihinde önemli görevler üstlenen, Dilovası sanayisinin gelişimine uzun yıllar emek veren, siyaset bilimci, yazar, yayıncı ve kültür insanı Dr. Metin Eriş vefat etti. Eriş, özellikle 1960’lı yıllardan itibaren Dilovası’nda sanayinin gelişmesine ve bölgenin ekonomik hayatının şekillenmesine önemli katkılar sağlayan isimler arasında yer alıyordu.
Türk sanayi tarihinin önemli isimlerinden, bir dönem Sanayi Bakanı’nın Özel Kalem Müdürlüğü görevini üstlenen, siyaset bilimci, yazar, yayıncı ve kültür insanı Dr. Metin Eriş, hayatını kaybetti.
Uzun yıllar kamu ve özel sektörde önemli görevler üstlenen Eriş, özellikle Dilovası sanayisinin gelişim sürecine yakından tanıklık eden ve bu sürece katkı sunan isimlerden biri olarak biliniyordu.
Dilovası sanayisinin gelişimine tanıklık etti
Dilovası bugün Türkiye’nin en önemli sanayi merkezlerinden biri olarak biliniyor. Ancak bölgenin sanayileşme süreci, bugünkü büyük sanayi kuruluşlarının ortaya çıkmasından çok daha önce başladı.
Dr. Metin Eriş de bu dönüşümün önemli tanıklarından biriydi.
1960’lı yıllarda Türk-Alman ortaklığıyla Dilovası’nda kurulan ve bölgenin erken dönem sanayi kuruluşlarından biri olan Sümerbank tesislerinde, Türk sermayesinin ve devletin temsilcisi olarak genel müdür yardımcılığı görevinde bulunan Eriş, uzun yıllar kuruluşun gelişmesi ve büyümesi için çalıştı.
Eriş’in görev yaptığı dönem, Dilovası’nın tarımsal ve kırsal karakterinden giderek sanayi bölgesine dönüşmeye başladığı yıllara denk geliyordu.
Bu nedenle Dr. Metin Eriş’in hayat hikâyesi yalnızca bir sanayi yöneticisinin biyografisi olarak değil, aynı zamanda Dilovası’nın sanayileşme tarihinin önemli bir bölümünün şahsi hafızası olarak da değerlendiriliyor.
Eriş, sanayinin gelişmesinin yalnızca fabrikaların kurulması anlamına gelmediğini, bunun beraberinde bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik yapısını da değiştirdiğini yakından gözlemledi.
Dilovası için yalnızca sanayici değildi
Dr. Metin Eriş’i Dilovası açısından önemli kılan unsurlardan biri de yalnızca sanayi alanında görev yapmış olması değildi.
Kültür ve düşünce dünyasına yakınlığı, yazarlığı ve sosyal sorumluluk anlayışıyla da tanınan Eriş, Dilovası’nın gelişmesi ve bölgedeki sosyal hayatın güçlenmesi konusunda da çalışmalar yürüttü.
Dilovası sanayisinin gelişmesinde emeği bulunan isimlerle birlikte bölgenin eğitim, kültür ve sosyal altyapısının güçlenmesine yönelik çalışmalara da önem verdi.
Bu yönüyle Eriş, bir dönem Dilovası’nda görev yapan yöneticiler arasında sanayi ile kültürü, ekonomik kalkınma ile sosyal gelişmeyi birlikte değerlendiren isimlerden biri olarak hatırlanıyor.
Kültür dünyasının da önemli ismiydi
Dr. Metin Eriş’in çalışma hayatı yalnızca sanayi ve kamu görevleriyle sınırlı kalmadı.
Siyaset bilimi alanında akademik çalışmalar yapan Eriş, aynı zamanda uzun yıllar boyunca yazarlık ve yayıncılık faaliyetlerini sürdürdü.
1935 yılında Gaziantep’te dünyaya gelen Eriş, eğitim hayatına İstanbul’da devam etti. Galatasaray Lisesinde başladığı ortaöğrenimini İstanbul Erkek Lisesinde tamamladı. Daha sonra St. Georg Avusturya Lisesini bitiren Eriş, 1960 yılında İstanbul Ticari İlimler Akademisinden mezun oldu.
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset Bilimi dalında doktora yapan Eriş, “ABD ve SSCB’nin Genç Ülkeler Siyaseti” başlıklı teziyle 1971 yılında doktor unvanını aldı.
1973 yılından itibaren serbest meslek çalışmalarının yanı sıra İstanbul’daki çeşitli liselerde öğretmenlik yapan Eriş, bir dönem Sanayi Bakanı Özel Kalem Müdürlüğü görevinde de bulundu.
1969 yılından itibaren özel sektörde de görev alan Eriş, çalışma hayatı boyunca kamu ve özel sektör arasında önemli görevler üstlendi.
İlk yazısı 1955 yılında yayımlandı
Metin Eriş’in fikir ve yazı hayatı da oldukça eskiye dayanıyordu.
İlk yazıları 1955 yılında okul gazetesi Çağrı/Ruf’ta yayımlandı. 1963 yılından itibaren ise Babıalide Sabah, Millî Işık, Türk Edebiyatı ve Boğaziçi gibi yayınlarda yazıları çıktı.
Haftalık Gözlem ve Zaman gazetelerinde de yazıları yayımlanan Eriş, bazı makale ve kitaplarında Celal Bozkurt E. adını kullandı.
Fikir dünyasındaki çalışmaları nedeniyle 1978 yılında TMKV’nin fikir dalındaki teşvik armağanına layık görüldü.
İstanbul Aydınlar Ocağı, Türk Edebiyatı Vakfı, Galatasaray Spor Kulübü ve Türk Kültürüne Hizmet Vakfı gibi kuruluşlarda üyelikleri bulunan Eriş, özellikle kültür ve fikir çevrelerinde uzun yıllar aktif olarak görev yaptı.
Çok sayıda eser bıraktı
Dr. Metin Eriş, ardında önemli bir fikir ve kültür mirası da bıraktı.
Başlıca eserleri arasında;
- Siyaset Tarihimizde CHP – 1968
- Asgari Ücretler ve Türkiye’deki Durum – 1969
- İşveren İşçi Karşısındaki Ödevleri – 1970
- İşletmelerde Prodüktivite Unsuru Olarak Ücret – 1971
- Amerikan-Rus Emperyalizmi – 1974
- Kemalizm, Marksizm ve Ecevit – 1976
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Halka Açılma – 1983
- Gönül ve Dostluk Üzerine – 1995
bulunuyor.
Eserleri, Eriş’in çalışma hayatının yalnızca sanayi ve yönetim alanıyla sınırlı olmadığını; ekonomi, siyaset, çalışma hayatı, fikir ve kültür konularında da eserler verdiğini ortaya koyuyor.
Kültür Konseyi Derneği’ne yıllarca başkanlık yaptı
Dr. Metin Eriş, kültür dünyasındaki çalışmalarını sivil toplum alanında da sürdürdü.
Kültür Konseyi Derneği’nin uzun yıllar başkanlığını yapan Eriş, kültür ve sanatın toplum hayatındaki önemine dikkat çekerek çok sayıda çalışmaya öncülük etti.
Kültür Konseyi Derneği tarafından yayımlanan taziye mesajında Eriş için, “özel sektör ve kamu kurumlarında önemli görevler üstlenen, derneğimizin uzun yıllar başkanlığını yapan, bizim için çok kıymetli kültür insanı” ifadelerine yer verildi.
Dilovası için bir hafıza kaynağıydı
Dr. Metin Eriş’in vefatı, Dilovası açısından da ayrı bir anlam taşıyor.
Çünkü Eriş, Dilovası’nın bugünkü sanayi kimliğine kavuşmasından önceki dönemi bilen, bölgenin sanayileşme sürecini içeriden yaşayan ve bu değişimin önemli aşamalarına tanıklık eden isimlerden biriydi.
Bugün Türkiye ekonomisinin önemli üretim merkezlerinden biri olan Dilovası’nın geçmişine bakıldığında, bölgeye ilk gelen sanayi kuruluşları, burada görev yapan yöneticiler, işçiler, mühendisler ve kamu görevlileri ayrı bir tarih oluşturuyor.
Dr. Metin Eriş’in yaşamı da bu tarihin önemli parçalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Onun hayat hikâyesi, aynı zamanda Dilovası’nın sanayi tarihinin insan hikâyesidir.
Sanayi tesislerinin kurulmasıyla başlayan dönüşümün arkasında görev yapan insanların, yöneticilerin, çalışanların ve bölgeye hizmet eden kültür insanlarının hatıraları gelecek kuşaklara aktarılmadığı takdirde Dilovası’nın sanayi tarihi de önemli bir bölümünü kaybetmiş olacak.
Bu nedenle Dr. Metin Eriş’in hayatı ve Dilovası’ndaki görev yılları, sanayi tarihi açısından ayrıca araştırılması gereken önemli bir konu olarak öne çıkıyor.
Cenazesi 1 Eylül’de kaldırılacak
Kültür Konseyi Derneği tarafından yapılan açıklamaya göre Dr. Metin Eriş’in cenazesi 1 Eylül 2026 Salı günü, ikindi namazını müteakip Fatih Camii’nden kaldırılacak.
Eriş, İstanbul Kozlu’daki aile kabristanlığında toprağa verilecek.
Kamu ve özel sektörde üstlendiği görevler, Dilovası sanayisinin gelişimine yaptığı katkılar, yazıları, kitapları ve kültür hayatındaki çalışmalarıyla iz bırakan Dr. Metin Eriş’in vefatı; ailesi, yakınları, dostları, çalışma arkadaşları ve kültür dünyasında büyük üzüntü meydana getirdi.
Dilovası sanayi tarihinin yaşayan hafızalarından biri
Dr. Metin Eriş’in ardından geriye yalnızca kitaplar ve yazılar değil, aynı zamanda Türkiye’nin sanayileşme tarihine ilişkin önemli hatıralar kaldı.
Özellikle 1960’lı yıllardan itibaren Dilovası’nın sanayileşme sürecinde görev alan Eriş, bölgenin bugünkü kimliğe kavuşmasına giden yolda önemli bir döneme tanıklık etti.
Dilovası’nın sanayi tarihinin yeniden ele alınması, ilk fabrikaların, ilk yöneticilerin, mühendislerin ve işçilerin hikâyelerinin kayıt altına alınması açısından Dr. Metin Eriş’in hatıraları önemli bir kaynak niteliği taşıyor.
Dilovası sanayisinin canlı şahidi, Türk fikir ve kültür hayatının değerli ismi Dr. Metin Eriş’e Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, dostlarına, çalışma arkadaşlarına ve sevenlerine başsağlığı diliyoruz.