Darıca İskoliye Mektebi
Kıymetli okuyucularım bu hafta ki yazımızda Darıca Enginarı ve Darıca’nın köklü geçmişine ışık tutan bir yapı olan İskoliye Mektebi’den hakkında bilgi vermeye çalışıcam…
Darıca turizm şehri olmaya aday olan, birçok dizi ve filmlerin çekildiği, yerli ve yabancı turistlerin ziyaret edip, misafir oldukları kültür ve turizm şehrimizdir.
Şimdi neden film ve dizilerin tercih meselesi olduğuna dair hakkında kısa bir bilgi paylaşmak istiyorum bu tercih meselesinde ünlü senarist ve yapımcı Birol Güven’in katkısının çok büyük olduğunu söylemek gerekiyor ama bundan da önemlisi hâla eski düzen yapılı eski binalar ve ahşap evler bulunması, şehir merkezine yakın olması ve doğasını daha nicesini sayabiliriz. Son zamanlarda dikkatimi çeken olaylarda ise eski ahşapların boş olması, atıl adeta kaderlerine terkedilmiş, yıkılmaya yüz tutmuş olması bununla ilgili Darıca Belediyesi Başkanı sayın Muzaffer Bıyık’ın özel bir çalışma başlattığını duydum inşallah biran önce bu çalışmayı nihayete erdirirler ve şehire yeni bir kültür kimliği kazandırırlar. Darıca’nın bir dönem önemli bir şekilde de yetiştiriciliğini yaptığı ‘’Darıca Enginarı’’ adıyla bilinen enginar konusuna da değinmek isterim. Bu unutulmaya yüz tutan ‘’Darıca Enginarı’’ özellikle İstanbul için ne kadar makbul ve vazgeçilmez olduğunu rahmetli Prof. Dr. Ahmet Haluk Dursun’un İstanbul’da Yaşama Sanatı adlı eserinden yakında görüp, anlayabiliyoruz Allah razı olsun bunu eserine taşıyarak ölümsüzleştiriyor. için Allah mekanını cennet eylesin. Darıca eski bir Rum yerleşim merkezi, Bizantik (Darıca) Kalesi’den geriye kalanlar bunun ispatı. Demek ki enginar, Darıca’da Rumlar’da kalma. Bölgede zeytinyağı da tarihi bir geçmişe dayandığından tam birbirini bulmuşlar. Rumlar, mübadeleyle göçtükten sonra yerine gelen Giritli Müslümanlar, Darıca enginarına sahip çıkmışlar. Akdeniz tarım ve mutfak kültürünü çizgisinde bulunduklarından zorlanmadan uyum sağlamışlar. Rumlar’dan kendilerine kalan zeytincilik, enginar yetiştiriciliği ve balıkçılık işini zevkle yürütmüşlerdir. Selanik, Kavala, Drama gibi yerlerden gelen Yunanistan muhacirleri de aynı kültür, dairesinde Darıca’ya intibak etmişler. Darıca Enginarını koruyup, sembolleştirmek gerekir bu konuda yetkililere seslenmek istiyor tarihi notlara iyi değinmeliyiz, onları önemsemeliyiz yaklaşık 20 sene küsür öncesi yazılan bu eser bilgileri ile tekrar değerlendirmeliyiz diyor sayın Darıca Belediyesi Başkanı Muzaffer Bıyık’ın bu konuda atacağı adımları merakla bekliyoruz…
Girişte bahsettiğimiz bir diğer konumuz olan İskoliye Mektebi hakkında bilgi vermek istiyorum sizlere şimdilerde Darıca için hem idari, hemde kültürün merkezi olan bu tarihi yapıyı gelin hep birlikte tanıyalım…
Darıca’da yaşayan Rumlar tarafından çocukların eğitimi için 19’uncu yüzyılın sonlarında inşa ettirilen İskoliye Mektebi
Rum Okulu olarak 1875 yılında yapımına karar verilen, 1882’de açılan İskoliye Mektebi’nde 1964’e kadar eğitim verildi. Rumların Yunanistan’a gitmesiyle bu tarihten sonra kısa bir süre kaymakamlık olarak hizmet veren, 1990 yılında büyük yangında çatı ve döşemeleri yanan, 1999 depreminde çok ağır hasar gören tarihi bina adeta yok olmak üzere bir diğer deyimse kaderine terk edilmişti. Darıcanın Tarihçisi Mutlu Kerem Kolcuoğlu ise binanın tarihi tanımını en iyi yapan kişidir bu konuda bilgi ve belge konusunda kendisine bir çok anlamda kendisine borçlu hissedip, teşekkürlerimi sunmak istiyorum. Rission Elliniko Sohollio veya Türkçesiyle Darıca Rum Okulu. Okul 1875 Yılında inşa edilmeye başlanmış ve 1882 Yılında tamamlanmıştır. Bu yapı Panayioti Yannikoğlu tarafından oğlu adına yaptırılmış, oğlunun koleradan ölmesi üzerine Rum Cemaatine bağışlanmıştır. Okulun bahçesinde mermerden yapılmış bir çeşme ve bu Çeşme’nin üzerinde bir yazıt vardı. Yazıtta şöyle yazıyordu.
“Bu okul Rissionlular tarafından siz çocuklarımız için inşa edilmiştir. Buraya gelin ilim ve eğitim suyundan için ve sizden sonra gelen nesillere sevgi, Barış, minnet ve saygıyla ilim sahibi olmanın sizleri daha iyi insanlar yaptığını anlatın”
17 Kasım 1910 Büyük Darıca yangınında 4 Ortodoks Kilisesinin tamamının yanması üzerine Okulun birinci katı kiliseye çevrilerek ibadete açılmıştır. 1922 Yılında Okulda eğitime son verilmiş ve 1929 Yılında Türk Hükümeti tarafından ilkokul olarak eğitime açılmış ve aralıksız 1964 yılına kadar kullanılmıştır. Rission Darıca’nın Rumca adı, Elliniko Rum ve sohollio okul anlamında. Kocaeli Valiliği ve Darıca Belediyesi işbirliği tarafından 2015 yılında tarihi İskoliye Mektebi’nin restorasyon çalışmaları başlatılmış bugün Darıca’mıza, Darıca halkının hizmetine sunulmuş bazen bir kültür durağı olarak, bazen de bir kaymakamlık binası olarak bizleri karşılıyor bu konuda Darıcalı yazar Mutlu Kerem Kolcuoğlu’na teşekkür ederim çalışmaları ile bizlere ışık tuttuğu için…
